Ο Νίκος Τσιμαχίδης γεννήθηκε το 1934 στην Ανατολή Σερρών και μεγάλωσε στο Θεοδώρειο Σερρών, όπου πέρασε τα παιδικά και μαθητικά του χρόνια. Η σχέση του με τη μουσική εκδηλώθηκε από πολύ νωρίς. Υπήρξε αυτοδίδακτος βιολιστής και ήδη σε ηλικία περίπου δώδεκα ετών είχε αποκτήσει μεγάλη ευχέρεια στο όργανο, το οποίο έμελλε να αποτελέσει το βασικό μέσο της μακρόχρονης καλλιτεχνικής του πορείας.

Καθοριστική για τη διαμόρφωση του ύφους του υπήρξε η επαφή του με παλαιότερους λυράρηδες και μουσικούς της ποντιακής παράδοσης. Ανάμεσα στα βασικά μουσικά του ακούσματα συγκαταλέγονταν ο Νίκος Παπαβραμίδης και ο Χρήστος Μπαϊρακτάρης, με τους οποίους είχε συχνή προσωπική επαφή. Παράλληλα, διδάχθηκε τα ιδιαίτερα Μετετζίδικα από τον Λάζαρο Ξανθά και τον Μιχάλη Καλιατζόγλου, εμπλουτίζοντας έτσι το ρεπερτόριο και το ιδίωμά του με στοιχεία διαφορετικών τοπικών μουσικών παραδόσεων του Πόντου.

Το 1957 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, σε μια περίοδο κατά την οποία η ποντιακή μουσική ζωή της πρωτεύουσας βρισκόταν σε φάση έντονης ανάπτυξης. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1961, πραγματοποίησε την πρώτη του δισκογραφική εμφάνιση με το «Λάχανα, πουλί μ’, λάχανα», εγκαινιάζοντας μια παρουσία στη δισκογραφία που θα διαρκούσε για πολλές δεκαετίες. Το 1966 γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία με το «Ο γέρον κι η γραία», τραγούδι στο οποίο εμφανίζεται όχι μόνο ως ερμηνευτής αλλά και ως στιχουργός και συνθέτης, στοιχείο ενδεικτικό της ευρύτερης δημιουργικής του δραστηριότητας.

Κατά τη δεκαετία του 1970 η δισκογραφική του παρουσία γίνεται ιδιαίτερα πυκνή. Εκτός από το βιολί και το τραγούδι, υπογράφει στίχους και μουσική σε σειρά ηχογραφήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το «Το παράπονο του πατέρα» του 1971, σε συνεργασία με τη Βασούλα Ευθυμιάδου, όπου ο Τσιμαχίδης υπογράφει τόσο τους στίχους όσο και τη μουσική.

Η συνεργασία του με τη Βασούλα Ευθυμιάδου εξελίχθηκε σε μία από τις μακροβιότερες και πιο χαρακτηριστικές της πορείας του. Οι δυο τους ηχογράφησαν μαζί πλήθος τραγουδιών και δισκογραφικών παραγωγών, από τους μικρούς δίσκους της δεκαετίας του 1970 έως μεταγενέστερες κυκλοφορίες, με τον Τσιμαχίδη να λειτουργεί άλλοτε ως βιολιστής και ερμηνευτής και άλλοτε ως δημιουργός στίχων και μουσικής. Η κοινή τους παρουσία συνέχισε να αποτυπώνεται και σε μεταγενέστερα έργα, όπως το «Πόντος, πατρίδα μ’ έμορφον», όπου συνυπογράφουν τραγούδια τόσο στιχουργικά όσο και συνθετικά.

Το 1973 πραγματοποίησε την πρώτη του εμφάνιση στο ιστορικό ποντιακό κέντρο «Κορτσόπον» της Αθήνας. Εκεί συνεργάστηκε με ορισμένες από τις σημαντικότερες μορφές της ποντιακής μουσικής της εποχής, μεταξύ των οποίων ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης, ο Κωστίκας Τσακαλίδης και ο Γώγος Πετρίδης. Το «Κορτσόπον» αποτέλεσε για χρόνια έναν από τους σημαντικότερους χώρους της ποντιακής μουσικής ζωής στην Αθήνα, σε μια εποχή κατά την οποία η οργανωμένη ποντιακή διασκέδαση γνώριζε ιδιαίτερη άνθηση.

Στη συνέχεια ο Τσιμαχίδης ανέπτυξε και επιχειρηματική δραστηριότητα στον χώρο της ποντιακής διασκέδασης, δημιουργώντας τα κέντρα «Παιδόπον», «Τρυγόνα» και «Φάρος». Μέσα από τους χώρους αυτούς συνεργάστηκε με πολλούς λυράρηδες και τραγουδιστές, κυρίως από τη Μακεδονία, συμβάλλοντας στη διαρκή επικοινωνία ανάμεσα στη μουσική σκηνή της Βόρειας Ελλάδας και στο ποντιακό κοινό της Αθήνας. Οι σχετικές μαρτυρίες επιβεβαιώνουν ότι η δράση του δεν περιοριζόταν στη δισκογραφία, αλλά εκτεινόταν και στη διαμόρφωση χώρων όπου η ποντιακή μουσική μπορούσε να παρουσιάζεται ζωντανά και σε σταθερή βάση.

Η δισκογραφική του παραγωγή εκτείνεται σε περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες και περιλαμβάνει τόσο αυτόνομες όσο και συνεργατικές ηχογραφήσεις. Στον δίσκο «Ποντιακά δίστιχα» του 1975, για παράδειγμα, καταγράφεται στο τραγούδι και στο βιολί, πλαισιωμένος από τη Σοφία Τσιμαχίδου και τον Θεόδωρο Καλτσίδη, ενώ σε τραγούδια όπως η «Παρθένα και η Συμέλα» εμφανίζεται και ως στιχουργός. Παράλληλα, έργα όπως το «Τερώ τα στράτας τα μακρά» φέρουν δική του μουσική, γεγονός που αποτυπώνει την ενεργό δημιουργική του συμβολή πέρα από την εκτέλεση.

Σε όλη τη διάρκεια της ζωής του συνέχισε να ηχογραφεί και να πραγματοποιεί επιλεγμένες εμφανίσεις σε συλλόγους, πολιτιστικές εκδηλώσεις και μουσικές διοργανώσεις, διατηρώντας σταθερή σχέση με το ποντιακό τραγούδι και ιδιαίτερα με τη θέση του βιολιού μέσα στην ποντιακή μουσική παράδοση. Η πολυετής παρουσία του στη δισκογραφία, στις ζωντανές εμφανίσεις και στα ποντιακά κέντρα τον καθιστά μία από τις χαρακτηριστικές μορφές της ποντιακής μουσικής ζωής της Αθήνας κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα.

Ο Νίκος Τσιμαχίδης έφυγε από τη ζωή στις 12 Αυγούστου 2020, αφήνοντας πίσω του ένα εκτεταμένο έργο ως βιολιστής, τραγουδιστής, στιχουργός και συνθέτης, καθώς και μια μακρόχρονη παρουσία στους χώρους όπου καλλιεργήθηκε και μεταδόθηκε η ποντιακή μουσική στην Αθήνα.