
Κώστας Διαμαντίδης
Κώστας Διαμαντίδης
Ο Κώστας Διαμαντίδης γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1952 στην Αγάπη Γρεβενών, από γονείς δεύτερης προσφυγικής γενιάς από τον Πόντο. Τελείωσε το γυμνάσιο στα Γρεβενά και στη συνέχεια φοίτησε στην Οδοντιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Η πρώτη του ποιητική συλλογή, «Ονέρ’τα-πόνια-τάματα», εκδόθηκε το 1998 από το Ινστιτούτο Βιβλίων και Ανάγνωσης Κοζάνης και την Πανελλήνια Ένωση Σουρμενιτών. Το 2000 ακολούθησε το πρώτο του μυθιστόρημα, «Το ροδάφ’νον», γραμμένο αποκλειστικά στην ποντιακή γλώσσα και ειδικότερα στο ιδίωμα της Ματσούκας, από τις εκδόσεις Στάχυ. Το έργο επανεκδόθηκε αργότερα από τα Ελληνικά Γράμματα και στη συνέχεια από τις εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη.
Το 2005 εκδόθηκε το δεύτερο μυθιστόρημά του, «Τ’ αναντί του ρου», από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα. Σε αυτό χρησιμοποιεί τολμηρά την «εξόριστη», όπως την ονομάζει ο ίδιος, ποντιακή γλώσσα, για να μιλήσει για σύγχρονα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα: τη νέα προσφυγιά, τη σύγχυση που άφησαν πίσω τους οι ήττες της Αριστεράς, τις ελπίδες των νέων και το δικαίωμα στη δημιουργία.
Το συγγραφικό του έργο συνέχισε να διευρύνεται. Το 2011 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη η ποιητική συλλογή Το «Αχ» το ύστερ’νον, ενώ η ελεύθερη απόδοσή του της «Λυσιστράτης» του Αριστοφάνη στην ποντιακή γλώσσα, έργο που είχε ήδη παρουσιαστεί θεατρικά από το 2003, κυκλοφόρησε σε νεότερη έντυπη έκδοση από τις εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη το 2023. Το 2024 επανεκδόθηκε επίσης η ποιητική συλλογή «Ονέρ’τα, Πόνια, Τάματα».
Η σημασία της γλωσσικής διάστασης του έργου του αποτυπώνεται και στην αξιοποίησή του ως υλικού αναφοράς. Απόσπασμα από «Το ροδάφ’νον» περιλαμβάνεται σε υλικό του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας για τις νεοελληνικές διαλέκτους, ως χαρακτηριστικό δείγμα ποντιακού αφηγηματικού λόγου.
Ποιήματα και πεζά του έχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε εφημερίδες και περιοδικά. Παράλληλα, έγραψε και συνεχίζει να γράφει στίχους στην ποντιακή γλώσσα, πολλοί από τους οποίους έχουν μελοποιηθεί και τραγουδηθεί από σημαντικούς ερμηνευτές της ποντιακής μουσικής, ανάμεσά τους οι Στάθης Νικολαΐδης, Αλέξης Παρχαρίδης, Χρήστος Παπαδόπουλος, Χρήστος Χρυσανθόπουλος, Αχιλλέας Βασιλειάδης, Κώστας Θεοδοσιάδης, Παναγιώτης Θεοδωρίδης, Μπάμπης Ιωακειμίδης και Στάθης Παυλίδης.
Στο έργο του η ποντιακή δεν λειτουργεί ως μουσειακό κατάλοιπο, αλλά ως ζωντανό μέσο λογοτεχνικής δημιουργίας και σύγχρονης έκφρασης. Τα κείμενά του αντλούν από την κοινή πολιτισμική μνήμη, χωρίς να περιορίζονται στη νοσταλγία, και στρέφονται ουσιαστικά «τ’ αναντί του ρου», απέναντι σε κάθε ισοπεδωτική ομοιομορφία. Η χρήση της γλώσσας γίνεται έτσι ταυτόχρονα πράξη διατήρησης και δημιουργικής συνέχειας.
Για τον Διαμαντίδη, η ποντιακή ελληνική είναι η γλώσσα των πρώτων βιωμάτων και της βαθύτερης επικοινωνίας: ο απόηχος των νανουρισμάτων των παιδικών χρόνων, η μνήμη του ξεριζωμού και του πένθους, αλλά και η γλώσσα της απαντοχής, της αλληλεγγύης και της επιβίωσης. Η συγγραφική του πορεία συνδέεται επομένως όχι μόνο με τη διάσωση ενός γλωσσικού θησαυρού, αλλά κυρίως με την ανάγκη να παραμείνει αυτός ο θησαυρός ενεργός και δημιουργικός στο παρόν.
Ζει στην Πτολεμαΐδα, είναι παντρεμένος με τη Φωτεινή Αγγελίδου και έχει τρεις γιους, τον Στάθη, τον Αριστοτέλη και τον Αντίγονο.
Albums/Singles (4)
Τραγούδια (46)
- Ακόμαν έτον μεσημέρτς - Η καμπάνα του Πόντου
- Άμον διαμάντ’ ανεύρετον - Με τοι φίλτς ι-μ’ εντάμαν
- Ανούνιχτα εκχ̌ύουσαν - Ηλιοχάραμαν
- Άντρας ι-σ’ σιρινεύκεται - Πατρίδα μ’, πονεμένον
- Απανωθύρ’ χαμέλυνον - Ηλιοχάραμαν
- Απέσ’ σ’ ομμάτι͜α - Απέσ’ σ’ ομμάτι͜α
- Από Θεού ξαν έρχεψαν - Η καμπάνα του Πόντου
- Αργώς ευρέθες εμπροστά μ’ - Έναν παπόρ’ αροθυμίας
- Αργώς ευρέθες εμπροστά μ’ - Σον όρκο σ’ πώς επίστεψα;
- Αροθυμία - Μνήμη Γενοκτονίας
- Αφιέρωμα στη μνήμη του Ηλία Τσιρκινίδη - Καρδόπο μ’ ατεβίρευτον
- Άχλοον ραχ̌ίν - Άχλοον ραχ̌ίν
- Βιώματα 32 - Βιώματα
- Είμαι Πόντιος Ρωμαίος - Πατρίδα μ’, πονεμένον
- Έναν ημέραν ο Θεόν - Πατρίδα μ’, αραεύω σε
- Έναν πουλίν, μαύρον πουλίν - Η καμπάνα του Πόντου
- Ερώτεσαν την κεμεντσ̌έν - Ηλιοχάραμαν
- Εσύ, θάλασσας φωταχτόν - Εσύ, θάλασσας φωταχτόν
- Η Σάντα η περήφανος - Η καμπάνα του Πόντου
- Η Τραπεζούντα, η μάνα μουν - Με τοι φίλτς ι-μ’ εντάμαν
- Η χαλαρδία ’γρίλεψεν ολόεν την Ματσούκαν - Η καμπάνα του Πόντου
- Καρδίας παραπονέματα - Καρδίας καμονάντας
- Καρδόπο μ’ ατεβίρευτον - Καρδόπο μ’ ατεβίρευτον
- Κουνί’ μωρόν - Πεγαδί’ στράταν
- Ντό θα ευτάτεν την παράν - Τσ’ εγάπ’ς το μυστικόν
- Ο Αε-Σάββας κρυφοκλαίει - Η καμπάνα του Πόντου
- Ο λόγον ’κ’ ετελείωσεν - Η καμπάνα του Πόντου
- Ο ξενιτέας - Με τοι φίλτς ι-μ’ εντάμαν
- Ο ουρανόν ελίβωσεν - Η καμπάνα του Πόντου
- Ο Πόντον δί’ σε την ευχ̌ήν - Πατρίδα μ’, πονεμένον
- Ο πρόσφυγας ο κύρη μ’ - Καρδόπο μ’ ατεβίρευτον
- Ονέρ’τα, πόνι͜α, τάματα - Όσα ’κ’ επρόφτασα να λέω
- Όντες ριγάς - Όντες ριγάς
- Ούλ’ έχ’νε απ’ έναν καμονήν - Ηλιοχάραμαν
- Πατρίδα μ’ - Συνεχίζοντας την παράδοση
- Πατρίδα μ’, πονεμένον - Πατρίδα μ’, πονεμένον
- Ποτάμι͜α τρέχ’νε εμπροστά μ’ - Ηλιοχάραμαν
- Σα ψηλά πουλί μ’ μη πας - Καρδόπο μ’ ατεβίρευτον
- Σα ψηλασέας κάθουμαι - Prisma
- Σον Λευτέρ’ - Σον Λευτέρ’
- Τ’ ομμάτι͜α σ’ άμον θάλασσα - Τσ’ εγάπ’ς το μυστικόν
- Ταντάλα - Ηλιοχάραμαν
- Το κοντυλόπο μ’ - Το κοντυλόπο μ’
- Το πασ̌απόρτ’ - Καρδίας καμονάντας
- Τσ’ εγάπ’ς ο χουζμεκιάρτς - Σεβτάς αγροθάλασσα
- Τσ’ εγάπ’ς το τέρτ’ - Τσ’ εγάπ’ς το τέρτ’



