Μήτκας Ιακωβίδης
Μήτκας Ιακωβίδης
15 Ιουλίου 1926
11 Οκτωβρίου 2004Ο Δημήτρης Ιακωβίδης, γνωστός στους παλαιότερους απλώς ως «Μήτκας (ή Μίτκας)», υπήρξε σημαντική μορφή της ποντιακής μουσικής παράδοσης και άξιος συνεχιστής της καυκασιανής κληρονομιάς. Γεννήθηκε στις 15 Ιουλίου 1926 στο χωριό Χέρσο Κιλκίς. Ο πατέρας του, Νικόλαος Ιακωβίδης, καταγόταν από το χωριό Αρτός του Καρς και υπήρξε κλαρινίστας στη στρατιωτική μουσική ορχήστρα της Μόσχας. Το 1919 μετανάστευσε με την οικογένειά του στην Ελλάδα, εγκαθιστάμενος στο Χέρσο, όπου και μεγάλωσε ο Μήτκας. Ο τελευταίος έχασε τον πατέρα του σε ηλικία μόλις έξι ετών, γεγονός που σημάδεψε τα πρώτα του χρόνια.
Παρά τις δυσκολίες, ο Μήτκας Ιακωβίδης ανέπτυξε από νωρίς στενή σχέση με τη μουσική. Έπαιζε κλαρίνο και βιολί, ενώ διέθετε και βασικές γνώσεις μουσικής θεωρίας, καθώς ήταν σε θέση να διαβάζει νότες στο πεντάγραμμο, στοιχείο όχι ιδιαίτερα συνηθισμένο για τους λαϊκούς μουσικούς της εποχής. Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό επί τέσσερα χρόνια. Στο πλαίσιο της στρατιωτικής του θητείας διακρίθηκε σε πανστρατιωτικούς αγώνες λιθοβολίας, από τους οποίους απέσπασε πλήθος μεταλλίων, ενώ υπήρξε και μέλος της στρατιωτικής μπάντας Κατερίνης.
Η απόλυσή του από τον στρατό σηματοδότησε και την απαρχή της επαγγελματικής του μουσικής πορείας. Δημιούργησε συγκρότημα ποντιακής μουσικής και άρχισε να εμφανίζεται συστηματικά σε γάμους και κοινωνικές εκδηλώσεις. Στα πρώτα χρόνια της δράσης του, μέλος της ορχήστρας του υπήρξε ο αδελφός του Σάββας, ο οποίος έπαιζε βιολί. Αργότερα, στο σχήμα εντάχθηκαν και οι δύο γιοι του, οι οποίοι ακολούθησαν μουσική πορεία αντίστοιχου επιπέδου· ο Νίκος Ιακωβίδης, ο νεότερος, έπαιζε κιθάρα, ενώ ο Θεόδωρος αρμόνιο.
Ο Μήτκας Ιακωβίδης δεν διακρίθηκε μόνο ως δεξιοτέχνης του κλαρίνου, αλλά και ως συνθέτης και στιχουργός. Υπήρξε δημιουργός σημαντικών τραγουδιών της εποχής, όπως «Τη ψύσιμ τα παράπονα», «Σα ξένα έρημον πουλίν», «Αναστενάζω και πονώ» και άλλα, τα οποία ερμηνεύτηκαν από καταξιωμένους τραγουδιστές της ποντιακής μουσικής, μεταξύ των οποίων οι Γιώργος Εμμανουηλίδης, Πέτρος Χαραλαμπίδης, Γιώργος Ακριτίδης και Κώστας Καραπαναγιωτίδης. Το συνθετικό του έργο γνώρισε ευρεία αποδοχή και συνέβαλε ουσιαστικά στον εμπλουτισμό του ποντιακού ρεπερτορίου.
Δισκογραφικά, η παρουσία του υπήρξε ιδιαίτερα αξιόλογη. Ηχογράφησε συνολικά τρεις δίσκους 33 στροφών, καθώς και αρκετούς δίσκους 45 στροφών. Ανάμεσα στους χαρακτηριστικούς σολιστικούς σκοπούς που συνδέονται με το όνομά του συγκαταλέγονται το Κοτσιχτόν ομάλ, σε πολλές παραλλαγές, και η Σερανίτσα. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δισκογραφική του ερμηνεία του χορού Σέρρα, στοιχείο που αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του κλαρίνου στη μουσική παράδοση των Καρσλήδων.
Ο Μήτκας Ιακωβίδης απεβίωσε στις 11 Οκτωβρίου 2004, αφήνοντας πίσω του ένα πολυσχιδές έργο και μια ισχυρή παρακαταθήκη στην ιστορία της ποντιακής μουσικής.
album
Albums/Singles (29)
Γη του Πόντου 1973
lyrics
Τραγούδια (59)
- Αναστενάζω και πονώ - Κότσαρι/Αναστενάζω και πονώ
- Αρνί μ’, ερρούξα σο κρεβάτ’ - Αρνί μ’, ερρούξα σο κρεβάτ’/Κοτσιχτόν ομάλ
- Αρνί μ’, ερρούξα σο κρεβάτ’ - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια με το συγκρότημα του Μήτκα Ιακωβίδη
- Ε! μάρσα μαυροφόρα - Χ̌ερενίτ’σσα/Ε! μάρσα μαυροφόρα
- Εγάπ’ σην ξενιτείαν - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Εγώ θα κλώσκουμαι - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια με το συγκρότημα του Μήτκα Ιακωβίδη
- Εγώ θα κλώσκουμαι - Εγώ θα κλώσκουμαι/Ο καημόν τη ξενιτεμένου
- Έλα, γιαβρί μ’/Τη ψ̌ης ι-μ’ τα παράπονα/Αν αποθάνω αρνόπο μ’ - Ν’ αηλί που ’κ’ ευρέθεν
- Έλα μετ’ εμέν - Έλα μετ’ εμέν/Καρσλίδικα
- Έλα μετ’ εμέν - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Ελενίτσα μ’, αγαπώ σε - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Έμορφος είσαι έμορφος - Η αγάπ’ σην ξενιτείαν/Έμορφος είσαι έμορφος
- Έμορφος είσαι, έμορφος - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Έρθεν έναν γράμμαν - Σην ανατολήν
- Η αγάπ’ σην ξενιτείαν - Η αγάπ’ σην ξενιτείαν/Έμορφος είσαι έμορφος
- Η Μαρία κι η Κατίνα - Τ’ εμόν το κορτσόπον/Η Μαρία κι η Κατίνα
- Η Μαρία κι η Κατίνα - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια | Η όμορφη Καβάλα
- Η νύφε και η πεθερά - Η νύφε και η πεθερά/Ο ξενιτέας
- Η νύφε κι η πεθερά - Ποντιακά | Η ωραία Δράμα
- Θέλω το φιστάν’ κοντόν - Θέλω το φιστάν’ κοντόν/Κοτσιχτόν Ομάλ’
- Θέλω το φιστάν’ κοντόν - Ποντιακά | Η όμορφη Μακεδονία
- Καρσλίδικα - Έλα μετ’ εμέν/Καρσλίδικα
- Καρσλίδικα - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Κομμενόχρονον - Κομμενόχρονον/Τικ χορός
- Ξανθά τα μαλλία τ’ς - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Ο καημόν τη ξενιτεμένου - Εγώ θα κλώσκουμαι/Ο καημόν τη ξενιτεμένου
- Ο ξενιτέας - Η νύφε και η πεθερά/Ο ξενιτέας
- Ο ξενιτέας - Ποντιακά | Η όμορφη Μακεδονία
- Ο παιδάς θέλ’ να παντρεύ’ - Ο παιδάς θέλ’ να παντρεύ’/Καζάσκα
- Ο παιδάς θέλ’ να παντρεύ’ - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Ο σώγαμπρον - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια με το συγκρότημα του Μήτκα Ιακωβίδη
- Ο σώγαμπρον - Ο σώγαμπρον/Τικ οργανικό
- Ο Χάρον - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Ο Χάρον - Το υστερνόν το φίλεμαν/Ο Χάρον
- Οι ξενιτεμέν’ - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια | Η όμορφη Καβάλα
- Οι ξενιτεμέν’ - Παρώρας παραζάμανα/Οι ξενιτεμέν’
- Ομμάτι͜α σεβνταλία - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Όντας χαράζ’ η ανατολή - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Όντας χαράζ’ η ανατολή - Όντας χαράζ’ η ανατολή/Σόλο Τικ
- Παλληκάρ’ είμαι εγώ - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Παρώρας παραζάμανα - Παρώρας παραζάμανα/Οι ξενιτεμέν’
- Παρώρας παραζάμανα - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια | Η όμορφη Καβάλα
- Ραχ̌ι͜ά μη πρασινίζετεν - Ραχ̌ι͜ά μη πρασινίζετεν/Λαζικός χορός
- Σα ξένα έρημον πουλίν - Σα ξένα έρημον πουλίν/Χασαποσέρβικο
- Σα ξένα έρημον πουλίν - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια με το συγκρότημα του Μήτκα Ιακωβίδη
- Σ̌υρίζω, παίζω, τραγωδώ - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Τ’ εμόν το κορτσόπον - Τ’ εμόν το κορτσόπον/Η Μαρία κι η Κατίνα
- Τ’ εμόν το κορτσόπον - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια | Η όμορφη Θεσσαλονίκη
- Τ’ όνομαν ατ’ς έν’ Σοφίτσα - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Τη ψ̌ης ι-μ’ τα παράπονα - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια με το συγκρότημα του Μήτκα Ιακωβίδη
- Τη ψ̌ης ι-μ’ τα παράπονα - Τη ψ̌ης ι-μ’ τα παράπονα/Χ̌ερενίτ’σσα
- Τη ψ̌ης ι-μ’ τα παράπονα - Τα ακυκλοφόρητα 1978
- Το υστερνόν το φίλεμαν - Ποντιακό πανηγύρι Νο2
- Το υστερνόν το φίλεμαν - Το υστερνόν το φίλεμαν/Ο Χάρον
- Το χατίρι σ’ έν’ πολλά - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
- Χελιδονόπον γίνουμαι - Χελιδονόπον γίνουμαι/Κιουρτζίας
- Ψ̌η μ’, εκέσ’ ’κι θ’ απομένω - Ποντιακοί χοροί και τραγούδια με το συγκρότημα του Μήτκα Ιακωβίδη
- Ψ̌η μ’, εκέσ’ ’κι θ’ απομένω - Ψ̌η μ’, εκέσ’ ’κι θ’ απομένω/Σόλο Σέρας
- Ψυχομαχ̌ώ κι εσέν πουλί μ’ - Τα ποντιακά των Μίτκα Ιακωβίδη-Κώστα Καραπαναγιωτίδη
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 