Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Μάνα, ’κι παίρω ποπάν,
δεβάζ’ πάντα σην οντάν
Πώς να παίρω τον πακάλ’;
όθεν θέλτς εμέν εγκάλ’
Εγώ παίρω λυριτζ̌ήν,
γουρπάν’ σ’ ατουνού την ψ̌ην!
Λυριτζ̌ήν και τραγωδι͜άνον,
πάντα ευρίεται σον πάλον
’Κι παίρω μεϊχανετσ̌ήν,
το ρακίν απάν’ ατ’ ’κχ̌ύν’
Ντό να ευτάγω τον τσ̌οπάνον;
νεβραμένος κάθαν βράδον
Εγώ παίρω λυριτζ̌ήν,
γουρπάν’ σ’ ατουνού την ψ̌ην!
Παίζ’ την λύραν και χορεύω
κι αρ’ αέτσ’ θα κετσ̌ινεύω
Μάνα, φουρουτζ̌ήν ’κι παίρω,
πάντα ξύλα εγώ θα φέρω!
Ούτε παίρω τεμερτσ̌ήν,
σίδερον θα έχ̌’ σην ψ̌ην
Εγώ παίρω λυριτζ̌ήν,
γουρπάν’ σ’ ατουνού την ψ̌ην!
Λυριτζ̌ήν και τραγωδι͜άνον,
πάντα ευρίεται σον πάλον| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αέτσ’ | έτσι | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα |  |
| ατουνού | αυτουνού | ||
| βράδον | βράδυ | ||
| γουρπάν’ | θυσία | kurban/ḳurbān |   |
| δεβάζ’ | διαβάζει, περνάει, πηγαίνει κπ/κτ κάπου | ||
| εγκάλ’ | (προστ.) κατάγγειλλε, εγκάλεσε | ||
| ευρίεται | βρίσκεται | ||
| ευτάγω | κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| έχ̌’ | έχει | ||
| θέλτς | θέλεις | ||
| κάθαν | κάθε | ||
| κετσ̌ινεύω | βιοπορίζομαι, βγάζω τα προς το ζην | geçinmek | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κχ̌ύν’ | εκχύνει, χύνει, εκβάλλει | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| μεϊχανετσ̌ήν | ταβερνιάρη | meyhaneci<mey + ḫāne |  |
| νεβραμένος | βρεγμένος | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| οντάν | δωμάτιο | oda | |
| παίζ’ | παίζω/παίζει | ||
| παίρω | παίρνω | ||
| πακάλ’ | μπακάλη | bakkal/baḳḳāl | |
| πάλον | (ή πάλλον) χορός, χοροεσπερίδα | ballo<βαλλίζω (=κουνώ, χορεύω) |  |
| ποπάν | παπά | ||
| ρακίν | αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων | rakı/ˁaraḳī | |
| τεμερτσ̌ήν | σιδηρουργό | demirci | |
| τραγωδι͜άνον | τραγουδιστής | ||
| φουρουτζ̌ήν | φούρναρη | fırıncı | |
| ψ̌ην | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αέτσ’ | έτσι | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ατουνού | αυτουνού | ||
| βράδον | βράδυ | ||
| γουρπάν’ | θυσία | kurban/ḳurbān | |
| δεβάζ’ | διαβάζει, περνάει, πηγαίνει κπ/κτ κάπου | ||
| εγκάλ’ | (προστ.) κατάγγειλλε, εγκάλεσε | ||
| ευρίεται | βρίσκεται | ||
| ευτάγω | κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| έχ̌’ | έχει | ||
| θέλτς | θέλεις | ||
| κάθαν | κάθε | ||
| κετσ̌ινεύω | βιοπορίζομαι, βγάζω τα προς το ζην | geçinmek | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κχ̌ύν’ | εκχύνει, χύνει, εκβάλλει | εκχύνω<ἐγχέω< ἐν + χέω | |
| μεϊχανετσ̌ήν | ταβερνιάρη | meyhaneci<mey + ḫāne | |
| νεβραμένος | βρεγμένος | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| οντάν | δωμάτιο | oda | |
| παίζ’ | παίζω/παίζει | ||
| παίρω | παίρνω | ||
| πακάλ’ | μπακάλη | bakkal/baḳḳāl | |
| πάλον | (ή πάλλον) χορός, χοροεσπερίδα | ballo<βαλλίζω (=κουνώ, χορεύω) | |
| ποπάν | παπά | ||
| ρακίν | αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων | rakı/ˁaraḳī | |
| τεμερτσ̌ήν | σιδηρουργό | demirci | |
| τραγωδι͜άνον | τραγουδιστής | ||
| φουρουτζ̌ήν | φούρναρη | fırıncı | |
| ψ̌ην | ψυχή |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 