Ο χεβάς έν’ ευδία! [και] έκιτι, ε παιδία! Επήραμ’ τα κορίτσ̌ι͜α κι εφάγαμε τ’ αλυκά Κορίτσ’, ντ’ έμορφο είσαι! [και] Ντό πολλά εγαπώ σε! Τυλίγα σο μάγουλο μ’, μόνο αχ! ματσίζω σε Έικιτι, Σουλτάν-Μουράτ¹, [και] τα χ̌ιόνι͜α σ’ είν’ λιωμένα Σο παλαιᶥόν ση σεβτά μ’ χὰλα ᶥ έχω κιουμένι͜α Οφέτος σα παρχάρι͜α [και] τσ̌ισέ έτονε, τσ̌ισέ² Έκιτι, Πιπέρογλη, τρανό χοβαρτάς είσαι! Μαύρα είναι τα μάτι͜α σ’, [και] κόκκινα τα μάγουλα σ’ Δάκ’νει σε αού’ ο παιδάς, χάνεις τα ’μορφολούκια σ’ Μακρέα τα μαλλία σ’, [και] ποίσον ατα ιπρισ̌ίμ Τυλίξ’ν ατα σα μαλλία μ’/ση γούλα μ’ δέσον κι έπαρε την ψ̌η μ’ Σα καπάνι͜α απάν’ καικά [και] τ’ αχάντι͜α, τα ζούσ̌ϊα Τα χρόνια μ’ εδέβανε σον παρχάρ’ σα ραχ̌ία
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αλυκά | αλμυρά | ||
| αού’ | αυτός/ή/ό/ά | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατα | αυτά | ||
| αχάντι͜α | αγκάθια | ἀκάνθιον, υποκορ. του ἄκανθα |  |
| γούλα | λαιμός | gula |  |
| δάκ’νει | δαγκώνει | ||
| δέσον | (προστ.) δέσε | ||
| εδέβανε | (για τόπο) πέρασαν, διέσχισαν (για χρόνο) πέρασαν | διαβαίνω | |
| έικιτι | έκφραση αναπόλησης που υποδηλώνει νοσταλγία για κάτι παρελθοντικό ή εκδήλωση συμπόνοιας για κάποιον | hey gidi |  |
| είν’ | (για πληθ.) είναι | ||
| έκιτι | έκφραση αναπόλησης που υποδηλώνει νοσταλγία για κάτι παρελθοντικό | hey gidi | |
| έμορφο | όμορφο | ||
| έν’ | είναι | ||
| έπαρε | (προστ.) πάρε | ||
| έτονε | ήταν | ||
| ευδία | καλοκαιρία | ||
| ζούσ̌ϊα | γαϊδουράγκαθα | ||
| ιπρισ̌ίμ | μεταξόνημα, κάτι δεμένο με μεταξόνημα | ibrişim/ebrīşum |  |
| καικά | προς τα κάτω, εκεί ακριβώς, κοντά | ||
| καπάνι͜α | οι μπάσες τονικότητες ενός μουσικού οργάνου | kaba | |
| κιουμένι͜α | ελπίδες, επιθυμίες, λαχτάρα | güme/gümen<gitmek | |
| μακρέα | (επιθ.) μακριά | ||
| ματσίζω | (ιδιωμ.) φιλάω ρουφηχτά | ||
| ’μορφολούκια | (εμορφολούκια) ομορφιές | έμορφος + (τουρκ.) παραγ. κατάληξη -lık | |
| οφέτος | φέτος | ||
| παιδάς | παιδί, νέος άντρας | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| παρχάρι͜α | ορεινοί τόποι θερινής βοσκής | ||
| ποίσον | (προστ.) κάνε, φτιάξε | ποιέω, ποιῶ | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σεβτά | αγάπη, έρωτας | sevda/sevdā |  |
| τρανό | μεγάλο | ||
| τυλίγα | (ιδιωμ.προστ.) τυλίξου | ||
| χὰλα | ακόμα, μέχρι τώρα/τότε | hâlâ/ḥālā | |
| χεβάς | καιρός | hava | |
| χοβαρτάς | άσωτος, σπάταλος, γυναικοθήρας, μοίχος | hovarda | |
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αλυκά | αλμυρά | ||
| αού’ | αυτός/ή/ό/ά | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| ατα | αυτά | ||
| αχάντι͜α | αγκάθια | ἀκάνθιον, υποκορ. του ἄκανθα | |
| γούλα | λαιμός | gula | |
| δάκ’νει | δαγκώνει | ||
| δέσον | (προστ.) δέσε | ||
| εδέβανε | (για τόπο) πέρασαν, διέσχισαν (για χρόνο) πέρασαν | διαβαίνω | |
| έικιτι | έκφραση αναπόλησης που υποδηλώνει νοσταλγία για κάτι παρελθοντικό ή εκδήλωση συμπόνοιας για κάποιον | hey gidi | |
| είν’ | (για πληθ.) είναι | ||
| έκιτι | έκφραση αναπόλησης που υποδηλώνει νοσταλγία για κάτι παρελθοντικό | hey gidi | |
| έμορφο | όμορφο | ||
| έν’ | είναι | ||
| έπαρε | (προστ.) πάρε | ||
| έτονε | ήταν | ||
| ευδία | καλοκαιρία | ||
| ζούσ̌ϊα | γαϊδουράγκαθα | ||
| ιπρισ̌ίμ | μεταξόνημα, κάτι δεμένο με μεταξόνημα | ibrişim/ebrīşum | |
| καικά | προς τα κάτω, εκεί ακριβώς, κοντά | ||
| καπάνι͜α | οι μπάσες τονικότητες ενός μουσικού οργάνου | kaba | |
| κιουμένι͜α | ελπίδες, επιθυμίες, λαχτάρα | güme/gümen<gitmek | |
| μακρέα | (επιθ.) μακριά | ||
| ματσίζω | (ιδιωμ.) φιλάω ρουφηχτά | ||
| ’μορφολούκια | (εμορφολούκια) ομορφιές | έμορφος + (τουρκ.) παραγ. κατάληξη -lık | |
| οφέτος | φέτος | ||
| παιδάς | παιδί, νέος άντρας | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| παρχάρι͜α | ορεινοί τόποι θερινής βοσκής | ||
| ποίσον | (προστ.) κάνε, φτιάξε | ποιέω, ποιῶ | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σεβτά | αγάπη, έρωτας | sevda/sevdā | |
| τρανό | μεγάλο | ||
| τυλίγα | (ιδιωμ.προστ.) τυλίξου | ||
| χὰλα | ακόμα, μέχρι τώρα/τότε | hâlâ/ḥālā | |
| χεβάς | καιρός | hava | |
| χοβαρτάς | άσωτος, σπάταλος, γυναικοθήρας, μοίχος | hovarda | |
| ψ̌η | ψυχή |
¹ (τουρκ. Sultan Murat) Οροπέδιο, εν τω μέσω πολλών οροπεδίων, που βρίσκεται στην περιοχή Τσάικαρα (Çaykara) της Τραπεζούντας (βλ. φωτό). Απέχει 25 χλμ. από την Çaykara της επαρχίας Τραπεζούντας και 54 χλμ βορειοδυτικά του Aydıntepe. Λέγεται ότι ο οθωμανός αυτοκράτορας, Μουράτ IV, κατά την επιστροφή του από την ιρανική εκστρατεία του 1635, στρατοπέδευσε εκεί για λίγες μέρες με αποτέλεσμα το οροπέδιο αυτό να πάρει το όνομά του. Χιλιάδες άνθρωποι το επισκέπτονται στα φεστιβάλ που γίνονται στις 26 Ιουνίου κάθε χρόνο. (πηγή: tr.Wikipedia) ² (τουρκ. çise): ψιλόβροχο
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 