
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ας λέγω σας ντ’ επέντεσα κι απάν’ σο σταυροδρόμι [νε] Την Χάραιναν επέντεσα, την Χάραιναν ξαν είδα [νε] Σον κόλφον ατ’ς εχάλασα [αχ!] και τ’ ανοιγάρι͜α επέρα [νε] και την πομπήν ατ’ς ένοιξα τα θάματα τ’ς ξαν είδα [νε] Εκεί που πας, ήλιε μ’, τουσ̌έκ’ ’κι ανοίεται, γεργάν’ ’κι αποδιπλούται [νε] κι ηυτάν’ την πέτραν μαξιλάρ’ και το χώμαν τουσ̌έκιν [νε] και τα γιοργάνι͜α τ’ έρημα τσ̌αΐρι͜α και τσ̌ουμένια [με] Uyan kardaş uyan! Sabah oldu. Yandı dilim kebap oldu. Uyan! ¹ Ήλε μ’, ντ’ εφέκες τα ορφανά σ’ ’κ’ εδι͜ατάχτες τη χ̌έρα σ’ [νε] Τα ορφανά χουλιάρ’ νερό ση μαστραπάς την άκραν [νε] Τα ορφανά φελίν ψωμίν ση μαχ̌αιρί’ το στόμαν [νε] Τα ορφανά ’κι θέλ’ν’ ατα Αχ! κι ατά κατακρούγ’νε [νε] Σ̌ασ̌ούρεψον, νε ήλιε μου, κι εσύ οπίσ’ για γύρτσον [νε] Έλα δι͜ατάχτ’ τη χ̌έρα σου κι έλα σα μικρά τ’ αρνόπα σ’ [νε] Uyan, uyan kardaş! Uyan sabah oldu. Yandı dilim kebap oldu. Uyan! ¹ Ήλε μ’, ήλε μ’, άρρωστε μ’ και κρεβατορουγμένε μ’
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άκραν | άκρη, αρχή | ||
| ανοιγάρι͜α | κλειδιά | ||
| ανοίεται | ανοίγεται | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| αποδιπλούται | ξεδιπλώνεται | ||
| αρνόπα | αρνάκια | ||
| ατά | αυτά | ||
| ατα | αυτά | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| γεργάν’ | πάπλωμα | yorgan | |
| γιοργάνι͜α | παπλώματα | yorgan | |
| γύρτσον | (προστ.) γύρισε | ||
| δι͜ατάχτ’ | πάρε διαταγή | ||
| εδι͜ατάχτες | διέταξες, έδωσες οδηγίες, έκανες διαθήκη | ||
| ένοιξα | άνοιξα | ||
| επέντεσα | απάντησα, συνάντησα τυχαία | ||
| επέρα | πήρα | ||
| εφέκες | άφησες | ||
| εχάλασα | χάλασα, έχωσα το χέρι | ||
| ήλε | ήλιο | ||
| ηυτάν’ | κάνουν | ||
| θάματα | θαύματα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί < οὐχί | |
| κατακρούγ’νε | καταχτυπούν | ||
| ’κι | δεν | οὐκί < οὐχί | |
| κόλφον | αγκαλιά, κόλπο, το μέρος του σώματος ανάμεσα στους βραχίονες και το στήθος, στήθος της γυναίκας | κόλπος | |
| κρεβατορουγμένε | που είσαι πεσμένος στα κρεβάτια | ||
| μαστραπάς | μεταλλική, πήλινη ή και γυάλινη κανάτα | maşrapa/maşraba | |
| μαχ̌αιρί’ | μαχαιριού | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| πομπήν | αθλιότητα | ||
| σ̌ασ̌ούρεψον | σάστισε, μπερδέψου | şaşırmak | |
| τουσ̌έκ’ | στρώμα, κρεβάτι | döşek | |
| τουσ̌έκιν | στρώμα, κρεβάτι | döşek | |
| τσ̌αΐρι͜α | λιβάδια | çayır | |
| τσ̌ουμένια | γρασίδια, πεδιάδες | çimen | |
| φελίν | φέτα | ||
| χ̌έρα | χήρα | ||
| χουλιάρ’ | κουτάλι | κοχλιάριον |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άκραν | άκρη, αρχή | ||
| ανοιγάρι͜α | κλειδιά | ||
| ανοίεται | ανοίγεται | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| αποδιπλούται | ξεδιπλώνεται | ||
| αρνόπα | αρνάκια | ||
| ατά | αυτά | ||
| ατα | αυτά | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| γεργάν’ | πάπλωμα | yorgan | |
| γιοργάνι͜α | παπλώματα | yorgan | |
| γύρτσον | (προστ.) γύρισε | ||
| δι͜ατάχτ’ | πάρε διαταγή | ||
| εδι͜ατάχτες | διέταξες, έδωσες οδηγίες, έκανες διαθήκη | ||
| ένοιξα | άνοιξα | ||
| επέντεσα | απάντησα, συνάντησα τυχαία | ||
| επέρα | πήρα | ||
| εφέκες | άφησες | ||
| εχάλασα | χάλασα, έχωσα το χέρι | ||
| ήλε | ήλιο | ||
| ηυτάν’ | κάνουν | ||
| θάματα | θαύματα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί < οὐχί | |
| κατακρούγ’νε | καταχτυπούν | ||
| ’κι | δεν | οὐκί < οὐχί | |
| κόλφον | αγκαλιά, κόλπο, το μέρος του σώματος ανάμεσα στους βραχίονες και το στήθος, στήθος της γυναίκας | κόλπος | |
| κρεβατορουγμένε | που είσαι πεσμένος στα κρεβάτια | ||
| μαστραπάς | μεταλλική, πήλινη ή και γυάλινη κανάτα | maşrapa/maşraba | |
| μαχ̌αιρί’ | μαχαιριού | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| πομπήν | αθλιότητα | ||
| σ̌ασ̌ούρεψον | σάστισε, μπερδέψου | şaşırmak | |
| τουσ̌έκ’ | στρώμα, κρεβάτι | döşek | |
| τουσ̌έκιν | στρώμα, κρεβάτι | döşek | |
| τσ̌αΐρι͜α | λιβάδια | çayır | |
| τσ̌ουμένια | γρασίδια, πεδιάδες | çimen | |
| φελίν | φέτα | ||
| χ̌έρα | χήρα | ||
| χουλιάρ’ | κουτάλι | κοχλιάριον |

¹ Ξύπνα, ξύπνα αδερφέ! Ξημέρωσε! Η γλώσσα μου κάηκε, έγινε σαν το κεμπάπ! Ξύπνα!
(Το «η γλώσσα μου κάηκε σαν το κεμπάπ», αποτελεί τουρκική έκφραση υποδηλώνοντας κάτι που παρακάηκε)
(Το «η γλώσσα μου κάηκε σαν το κεμπάπ», αποτελεί τουρκική έκφραση υποδηλώνοντας κάτι που παρακάηκε)
