Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Χριστός ’γεννέθεν χαρά σον κόσμον
Χα! Καλή ώρα, καλή σ’ ημέρα
Χα! Καλόν παιδίν οψέ ’γεννέθεν
Οψέ ’γεννέθεν κι ουρανοστάθεν
Τον εγέννεσεν η Παναΐα
Τον ανέστεσεν αειπάρθενος
Εκαβάλκεψεν χρυσόν πουλάρι
κι εκατήβεν σο σταυροδρόμι
Σταυροδρόμι και μυροδρόμι
Έρπαξαν Ατον οι χ̌ίλ’ Εβραίοι
Χ̌ίλ’ Εβραίοι και μύρ’ Εβραίοι
Χ̌ίλ’ Εβραίοι και μύρ’ Εβραίοι
Ας σ’ ακρεντικά κι ας σην καρδίαν,
αίμαν έσταξεν χολήν ’κ’ εφάνθεν
Ούμπαν έσταξεν και μύρος έτον
Μύρος έτον και μυρωδία
Εμυρίστεν ατο ο κόσμον όλεν
Για μυρίστ’ α̤το και συ αφέντα
Συ αφέντα, καλέ μ’ αφέντα
Έρθαν τη Χριστού τα παλληκάρι͜α
και θημίζ’νε τον νοικοκύρην
Νοικοκύρην και βασιλέαν
Δέβα σο ταρέζ’ κι έλα σην πόρταν
Δος μας ούβας και λεφτοκάρα̤
Κι αν ανοί͜εις μας χαράν σην πόρτα σ’
Κι αν ’κι ανοί͜εις μας χαράν σην πόρτα σ’
Χρόνια πολλά, πάντα και του χρόνου!| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| ακρεντικά | άκρα, πλευρά | ||
| ανέστεσεν | ανάθρεψε | ||
| ανοί͜εις | ανοίγεις | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου • (ας σο) από το/τα • (ας σοι) από τους | ||
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| βασιλέαν | βασιλιά | ||
| ’γεννέθεν | (εγεννέθεν) γεννήθηκε | ||
| δέβα | (προστ.) πήγαινε | ||
| δος | δώσε | ||
| εγέννεσεν | γέννησε | ||
| εκαβάλκεψεν | ίππευσε, καβάλησε | ||
| εκατήβεν | κατέβηκε | ||
| εμυρίστεν | μύρισε, οσφράνθηκε | ||
| έρθαν | ήρθαν | ||
| έρπαξαν | άρπαξαν | ||
| έτον | ήταν | ||
| εφάνθεν | φάνηκε, εμφανίστηκε | ||
| θημίζ’νε | ψάλλουν, κάνουν γνωστό, διαδίδουν | θημίζω<φημίζω<φάσκω | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί |  |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| λεφτοκάρα̤ | λεπτοκάρυα, φουντουκιές, φουντούκια | λεπτο- + κάρυον | |
| μυρίστ’ | (προστ.) μύρισε | ||
| όλεν | όλη/ο, ολόκληρη/ο | ||
| ούβας | αγριοκύδωνα ή μούσμουλα ή λωτοί (αποξηραμένοι, Trabzon hurması) | ὄον και οὖον=ο καρπός τής όας, τής σουρβιάς (αγριοκυδωνιά) | |
| ούμπαν | όπου κι αν | ||
| οψέ | χθες | ||
| Παναΐα | Παναγιά | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ταρέζ’ | ράφι | étagère |  |
| χα! | να!, ορίστε!, ιδού! | ||
| χαράν | γάμος | ||
| χ̌ίλ’ | χίλιοι/ες/ια | ||
| χολήν | θυμό |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| ακρεντικά | άκρα, πλευρά | ||
| ανέστεσεν | ανάθρεψε | ||
| ανοί͜εις | ανοίγεις | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου • (ας σο) από το/τα • (ας σοι) από τους | ||
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| βασιλέαν | βασιλιά | ||
| ’γεννέθεν | (εγεννέθεν) γεννήθηκε | ||
| δέβα | (προστ.) πήγαινε | ||
| δος | δώσε | ||
| εγέννεσεν | γέννησε | ||
| εκαβάλκεψεν | ίππευσε, καβάλησε | ||
| εκατήβεν | κατέβηκε | ||
| εμυρίστεν | μύρισε, οσφράνθηκε | ||
| έρθαν | ήρθαν | ||
| έρπαξαν | άρπαξαν | ||
| έτον | ήταν | ||
| εφάνθεν | φάνηκε, εμφανίστηκε | ||
| θημίζ’νε | ψάλλουν, κάνουν γνωστό, διαδίδουν | θημίζω<φημίζω<φάσκω | |
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| λεφτοκάρα̤ | λεπτοκάρυα, φουντουκιές, φουντούκια | λεπτο- + κάρυον | |
| μυρίστ’ | (προστ.) μύρισε | ||
| όλεν | όλη/ο, ολόκληρη/ο | ||
| ούβας | αγριοκύδωνα ή μούσμουλα ή λωτοί (αποξηραμένοι, Trabzon hurması) | ὄον και οὖον=ο καρπός τής όας, τής σουρβιάς (αγριοκυδωνιά) | |
| ούμπαν | όπου κι αν | ||
| οψέ | χθες | ||
| Παναΐα | Παναγιά | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ταρέζ’ | ράφι | étagère | |
| χα! | να!, ορίστε!, ιδού! | ||
| χαράν | γάμος | ||
| χ̌ίλ’ | χίλιοι/ες/ια | ||
| χολήν | θυμό |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 