
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Τ’ αιγ̆ιδόπον βόσ̌κεται,
σ̌υρίζ’ ατο κλώσ̌κεται
Εγώ τηνάν αγαπώ
ταραπουλούζ’ ζώσ̌κεται
Έλα, ποδεδίζω σε,
σον παρχάρ’ θα στείλω σε
Αν ωρά͜εις καλά τα ζα,
τ’ εμά πα θα δίγω σε
Μάνα, τέρεν το παπόρ’
ντ’ άσ̌κεμα κουνίεται
Το σαρίν τ’ αρνί μ’ απέσ’,
φογούμαι φουρκίεται
Ε! κουτσ̌ή μελαχρινή,
μόνασον με έναν βραδήν
Τ’ οσπιτόπο σ’ ντόισον έν’;
Η ψ̌η μ’ όλον τ’ εσόν έν’| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αιγ̆ιδόπον | κατσικάκι | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| άσ̌κεμα | άσχημα | ||
| βόσ̌κεται | βοσκάει | ||
| βραδήν | βράδυ | ||
| δίγω | δίνω | ||
| εμά | δικά μου | ||
| έν’ | είναι | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| ζα | ζώα | ||
| ζώσ̌κεται | ζώνεται, φοράει πάνω του | ζώννυμι | |
| κλώσ̌κεται | (αμετάβ.) γυρίζει, επιστρέφει | ||
| κουνίεται | λικνίζεται, κουνιέται ελαφρά πέρα δώθε | ||
| κουτσ̌ή | κόρη | ||
| μόνασον | (προστ.) φιλοξένησε για διανυκτέρευση | ||
| ντόισον | τί λογής; | ||
| οσπιτόπο | σπιτάκι | hospitium<hospes + -όπον | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| παπόρ’ | βαπόρι, καράβι | vapore | |
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| ποδεδίζω | (ενεργ. και μέση) χαίρομαι, απολαμβάνω, προσκυνώ | από+δέδιν (<δείδω=φοβάμαι, ανησυχώ) | |
| ποδεδίζω σε | να σε χαρώ | από+δέδιν (<δείδω=φοβάμαι, ανησυχώ) | |
| σαρίν | ξανθό, κίτρινο | sarı | |
| σ̌υρίζ’ | σφυρίζω/ει | σῦριγξ | |
| ταραπουλούζ’ | μεταξωτό ζωνάρι το οποίο στην ύφανσή του έβγαζε κάθετες και οριζόντιες ραβδώσεις με αποτέλεσμα να σχηματίζεται καρό | Ṭarābulus<Τρίπολις [η Τρίπολη του Λιβάνου φημιζόταν ιστορικά για την παραγωγή μεταξωτών και βαμβακερών υφασμάτων, κυρίως κατά την οθωμανική περίοδο αλλά και νωρίτερα, στη μεσαιωνική εποχή] | |
| τέρεν | (προστ.) κοίταξε | ||
| τηνάν | αυτόν/ην που | ||
| φογούμαι | φοβάμαι | ||
| φουρκίεται | πνίγεται | ||
| ψ̌η | ψυχή | ||
| ωρά͜εις | προσέχεις, φυλάς, επιβλέπεις | ὠρεύω/ὡραίω-ὠρέω |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αιγ̆ιδόπον | κατσικάκι | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| άσ̌κεμα | άσχημα | ||
| βόσ̌κεται | βοσκάει | ||
| βραδήν | βράδυ | ||
| δίγω | δίνω | ||
| εμά | δικά μου | ||
| έν’ | είναι | ||
| εσόν | δικός/ή/ό σου | ||
| ζα | ζώα | ||
| ζώσ̌κεται | ζώνεται, φοράει πάνω του | ζώννυμι | |
| κλώσ̌κεται | (αμετάβ.) γυρίζει, επιστρέφει | ||
| κουνίεται | λικνίζεται, κουνιέται ελαφρά πέρα δώθε | ||
| κουτσ̌ή | κόρη | ||
| μόνασον | (προστ.) φιλοξένησε για διανυκτέρευση | ||
| ντόισον | τί λογής; | ||
| οσπιτόπο | σπιτάκι | hospitium<hospes + -όπον | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| παπόρ’ | βαπόρι, καράβι | vapore | |
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| ποδεδίζω | (ενεργ. και μέση) χαίρομαι, απολαμβάνω, προσκυνώ | από+δέδιν (<δείδω=φοβάμαι, ανησυχώ) | |
| ποδεδίζω σε | να σε χαρώ | από+δέδιν (<δείδω=φοβάμαι, ανησυχώ) | |
| σαρίν | ξανθό, κίτρινο | sarı | |
| σ̌υρίζ’ | σφυρίζω/ει | σῦριγξ | |
| ταραπουλούζ’ | μεταξωτό ζωνάρι το οποίο στην ύφανσή του έβγαζε κάθετες και οριζόντιες ραβδώσεις με αποτέλεσμα να σχηματίζεται καρό | Ṭarābulus<Τρίπολις [η Τρίπολη του Λιβάνου φημιζόταν ιστορικά για την παραγωγή μεταξωτών και βαμβακερών υφασμάτων, κυρίως κατά την οθωμανική περίοδο αλλά και νωρίτερα, στη μεσαιωνική εποχή] | |
| τέρεν | (προστ.) κοίταξε | ||
| τηνάν | αυτόν/ην που | ||
| φογούμαι | φοβάμαι | ||
| φουρκίεται | πνίγεται | ||
| ψ̌η | ψυχή | ||
| ωρά͜εις | προσέχεις, φυλάς, επιβλέπεις | ὠρεύω/ὡραίω-ὠρέω |
