
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ανάθεμα τον παρχάρ’, τα ψηλά τα ραχ̌ία Πίνεις τα νερά κρύα, [ωχ, ν’ αϊλί, ξαν ν’ αϊλί] σύρεις τη μαναχ̌ίαν Τη κουτσ̌ή σ’ το πεσ̌ταμπάλ’ έχ̌’ έναν τρανόν εμπάλ’ Έχ̌’ α̤το, παρέχ̌’ α̤το [ωχ, ν’ αϊλί, ξαν ν’ αϊλί] πάει σο πεγάδ’, βρέχ̌’ α̤το Αγαπώ έναν κουτσ̌ήν [ωχ, ν’ αϊλί, ξαν ν’ αϊλί] άμον καρυδί’ καντζί Φέρ’ ατεν σ’ εμέτερα [ωχ, ν’ αϊλί, ξαν ν’ αϊλί] εφτωχ̌έσσα να μη ζει ♫ Θεία, δος με την κουτσ̌ή σ’, εγώ ’κι κλαινίζ’ ατεν Κι άλλο πολλά ασ’ εσέν θα χαρεντερίζ’ ατεν Εποίκες με σεβνταλήν, έσπρυνες και το μαλλί μ’ Το αίμα μ’ ’ποίκες νερόν και κλαίω ους να μερών’ Μάνα, μάνα, για τ’ εμέν πέ’ ατεν ας αναμέν’ Κι αν ’κ’ έρχουμαι ως το βράδον πέ’ ατεν ας πάει δι͜αβαίν’
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| αναμέν’ | περιμένει | ||
| ασ’ | από | ||
| ατεν | αυτήν | ||
| βράδον | βράδυ | ||
| βρέχ̌’ | βρέχει | ||
| δι͜αβαίν’ | (για τόπο) περνάει/ώ, διασχίζει/ω, (για χρόνο) περνάει/ώ | διαβαίνω | |
| δος | δώσε | ||
| εμέτερα | ημέτερα, δικά μας, οικεία μας, φίλα προσκείμενα σ' εμάς | ἡμέτερος | |
| εμπάλ’ | μπάλωμα | ||
| εποίκες | έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| έρχουμαι | έρχομαι | ||
| έσπρυνες | άσπρισες | ||
| εφτωχ̌έσσα | φτωχή | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καντζί | ψίχα από πυρηνόκαρπο ή άλλους σπόρους | ||
| καρυδί’ | καρυδιού | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κι άλλο πολλά | περισσότερο, παραπάνω | ||
| κλαινίζ’ | στενοχωρώ/εί, κάνω/ει κπ να κλάψει | ||
| κουτσ̌ή | κόρη | ||
| κουτσ̌ήν | κόρη | ||
| μαναχ̌ίαν | μοναξιά | ||
| μερών’ | μερώνει, ξημερώνει | ||
| ν’ αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| ους | ως, μέχρι | ||
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| πέ’ | (προστ.) πες | ||
| πεγάδ’ | βρύση | ||
| πεσ̌ταμπάλ’ | είδος ποδιάς από τετράγωνο ύφασμα βαμβακερό ή μεταξωτό | peştamal | |
| ’ποίκες | (εποίκες) έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σεβνταλήν | ερωτοχτυπημένο, ερωτευμένο | sevdalı | |
| σύρεις | σέρνεις, τραβάς, ρίχνεις | ||
| τρανόν | μεγάλος | ||
| φέρ’ | φέρνω/ει | ||
| χαρεντερίζ’ | χαροποιώ/εί, ψυχαγωγώ/εί |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| αναμέν’ | περιμένει | ||
| ασ’ | από | ||
| ατεν | αυτήν | ||
| βράδον | βράδυ | ||
| βρέχ̌’ | βρέχει | ||
| δι͜αβαίν’ | (για τόπο) περνάει/ώ, διασχίζει/ω, (για χρόνο) περνάει/ώ | διαβαίνω | |
| δος | δώσε | ||
| εμέτερα | ημέτερα, δικά μας, οικεία μας, φίλα προσκείμενα σ' εμάς | ἡμέτερος | |
| εμπάλ’ | μπάλωμα | ||
| εποίκες | έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| έρχουμαι | έρχομαι | ||
| έσπρυνες | άσπρισες | ||
| εφτωχ̌έσσα | φτωχή | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καντζί | ψίχα από πυρηνόκαρπο ή άλλους σπόρους | ||
| καρυδί’ | καρυδιού | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κι άλλο πολλά | περισσότερο, παραπάνω | ||
| κλαινίζ’ | στενοχωρώ/εί, κάνω/ει κπ να κλάψει | ||
| κουτσ̌ή | κόρη | ||
| κουτσ̌ήν | κόρη | ||
| μαναχ̌ίαν | μοναξιά | ||
| μερών’ | μερώνει, ξημερώνει | ||
| ν’ αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| ους | ως, μέχρι | ||
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| πέ’ | (προστ.) πες | ||
| πεγάδ’ | βρύση | ||
| πεσ̌ταμπάλ’ | είδος ποδιάς από τετράγωνο ύφασμα βαμβακερό ή μεταξωτό | peştamal | |
| ’ποίκες | (εποίκες) έκανες, έφτιαξες | ποιέω-ῶ | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σεβνταλήν | ερωτοχτυπημένο, ερωτευμένο | sevdalı | |
| σύρεις | σέρνεις, τραβάς, ρίχνεις | ||
| τρανόν | μεγάλος | ||
| φέρ’ | φέρνω/ει | ||
| χαρεντερίζ’ | χαροποιώ/εί, ψυχαγωγώ/εί |

