Ποιος είδε και ποιος άκουσε

Στίχοι που παραλείφθηκαν κατά τη φωνογράφηση:

...να πάει να πολεμήσει;
Κι αυτή παραπολέμησε
κι ελύθαν τα κουμπιά της
Κι ελύθαν τα κουμπίτζια της
κι εφάνθαν τα στηθιά της
-Άγουροι, μην κοιτάζετε
και μην λιποθυμάτε
Γυναίκικον ο πόλεμος,
νυφαδιακόν ο κούρσος
Κορίτσια ακονούν τα σπαθιά
κόβουν ανδρειωμένους
Στην έμπα χίλιους έκοψεν,
στην έβγα δυο χιλιάδες
Και στα πισωγυρίσματα
βλέπει τον αδελφόν της
-Οπίσ’, οπίσω, αδελφέ
οπίσ’ καλανδρειωμένε
Τα μάτια μου στραμπήν έχουν,
τα χείλη μου φαρμάκι

Το τραγούδι ανήκει στην κατηγορία των τραγουδιών που συνοδεύουν τον χορό «κοτσαγγέλι» - αργός, κυκλικός χορός, με έντονο τελετουργικό χαρακτήρα. Συνήθως τραγουδιέται στο σπίτι του γαμπρού, αμέσως μετά τον γάμο, όταν βάζουν το ανδρόγυνο, στεφανωμένο ακόμη με τα στέφανα του γάμου στο κεφάλι, στον χορό. Οι χορευτές πιάνονται με τα χέρια πλεγμένα και σηκωμένα στο ύψος του στήθους, και κινούνται ρυθμικά, με αργά βήματα, προς τη μια και την άλλη μεριά. Τραγουδούν δύο ομάδες χορευτών: η μία λέει τον πρώτο στίχο κάθε στροφής και η άλλη τον επαναλαμβάνει, προσθέτοντας και τον δεύτερο. Κάθε στροφή ξεκινά με την επωδό «γιαρ», εκτός από την πρώτη, που αρχίζει απευθείας με τον στίχο.

Το τραγούδι αποδίδει ομάδα τραγουδιστών από την Κερασούντα (Καλλιόπη Παρασκευά, Αχιλλέας Λεπτουργός, Γεώργιος Βαλαβάνης, Ελευθέριος Ελευθεριάδης, Χαράλαμπος Ελευθεριάδης, Ζαχαρίας Μακρίδης).