Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ασ̌ιγαρίπ’ς¹ θα γράφκουμαι [αμάν, αμάν, αμάν] σα ψηλά τα ραχ̌ία [ντό να ’ίνουμαι;] Θα πίνω τα κρύα νερά, [αμάν, αμάν, αμάν] σύρω τη μαναχ̌ίαν² [ντό να ’ίνουμαι;] Ν’ αηλί, ν’ αηλί, σο κιφάλι μ’ κάτ’ λαλεί Έμορφην² που θα φιλεί πάντα παρακαλεί Ατός π’ ευτάει το σεβνταλούκ’ [αμάν, αμάν, αμάν] θα έν’ πολλά τεχνίτες [ντό να ’ίνουμαι;] Θα έχ̌’ κάτας πορπάτεμαν [αμάν, αμάν, αμάν] και λάγγεμαν τσ̌εχρίτες³ [ντό να ’ίνουμαι;] Ν’ αηλί, ν’ αηλί, σο κιφάλι μ’ κάτ’ λαλεί Έμορφην² που θα φιλεί πάντα παρακαλεί Η σεβντά και τον σεβνταλήν [αμάν, αμάν, αμάν] ντό πολλά τυρα̤ννίζει! [ντό να ’ίνουμαι;] Η νύχτα χρόνος πα να έν’ [αμάν, αμάν, αμάν] ατόναν ’κι κοιμίζει [ντό να ’ίνουμαι;] Ν’ αηλί, ν’ αηλί, σο κιφάλι μ’ κάτ’ λαλεί Έμορφην² που θα φιλεί πάντα παρακαλεί
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| ατόναν | αυτόν | ||
| ατός | αυτός | ||
| γράφκουμαι | γράφομαι, εγγράφομαι | ||
| έν’ | είναι | ||
| ευτάει | κάνει, φτιάχνει | εὐθειάζω | |
| έχ̌’ | έχει | ||
| ’ίνουμαι | γίνομαι | ||
| κάτας | γάτες | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιφάλι | κεφάλι | ||
| λάγγεμαν | πήδημα | लङ्घ (laṅgh) | |
| λαλεί | βγάζει λαλιά, καλεί, αποκαλεί, προσκαλεί, οδηγεί | ||
| μαναχ̌ίαν | μοναξιά | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πορπάτεμαν | περπάτημα | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σεβντά | αγάπη, έρωτας | sevda/sevdā | |
| σεβνταλήν | ερωτοχτυπημένο, ερωτευμένο | sevdalı | |
| σεβνταλούκ’ | έρωτας | sevdalık | |
| σύρω | σέρνω, τραβώ, ρίχνω | ||
| τεχνίτες | τεχνίτης | ||
| τυρα̤ννίζει | τυραννάει, ταλαιπωρεί |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| ατόναν | αυτόν | ||
| ατός | αυτός | ||
| γράφκουμαι | γράφομαι, εγγράφομαι | ||
| έν’ | είναι | ||
| ευτάει | κάνει, φτιάχνει | εὐθειάζω | |
| έχ̌’ | έχει | ||
| ’ίνουμαι | γίνομαι | ||
| κάτας | γάτες | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κιφάλι | κεφάλι | ||
| λάγγεμαν | πήδημα | लङ्घ (laṅgh) | |
| λαλεί | βγάζει λαλιά, καλεί, αποκαλεί, προσκαλεί, οδηγεί | ||
| μαναχ̌ίαν | μοναξιά | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πορπάτεμαν | περπάτημα | ||
| ραχ̌ία | ράχες, βουνά | ||
| σεβντά | αγάπη, έρωτας | sevda/sevdā | |
| σεβνταλήν | ερωτοχτυπημένο, ερωτευμένο | sevdalı | |
| σεβνταλούκ’ | έρωτας | sevdalık | |
| σύρω | σέρνω, τραβώ, ρίχνω | ||
| τεχνίτες | τεχνίτης | ||
| τυρα̤ννίζει | τυραννάει, ταλαιπωρεί |
¹ Αγνώστου ετυμολογίας και έννοιας ² Ακούγεται να τραγουδάει «μαναχίαν» αντί «μαναχ̌ίαν» και «έμορφην» αντί του «έμορφον» ή «έμορφεσσα» της ποντιακής, κατ’ επιρροή και της νέας ελληνικής. ³ Στην ποντιακή λεξικογραφία απαντούν οι τύποι «ο τσ̌ιχρίτες (γεν. τη τσ̌ιχρίτε)» και «η τσ̌ιχρίτα (γεν. τη τσ̌ιχρίτας)» για την ακρίδα (βλ. Άνθιμος Παπαδόπουλος). Με βάση τον αρσενικό τύπο θα αναμενόταν η μορφή «λάγγεμαν τσ̌ιχρίτε», ενώ με τον θηλυκό «λάγγεμαν τσ̌ιχρίτας». Η καταγεγραμμένη εκφορά «τσ̌εχρίτες» φαίνεται να αποτελεί φωνητική παραλλαγή ή αναλογική προσαρμογή του τύπου μέσα στη ζωντανή προφορική εκτέλεση.
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 