
Στιχουργοί: Αλέξανδρος Παρχαρίδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Άμον ντ’ ευρέθες εμπροστά μ’ ενοίαν τα κανάτι͜α μ’ [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] Εσύ έσ’νε τ’ αλλέτερον ντου ’κ’ είδανε τ’ ομμάτι͜α μ’ [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] Έρθες αρ’ άμον άγγελος ντου ’κ’ έμευα να ελέπω [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] κι εγώ εποίκα σε αεκέρ’ σην ψ̌η μ’ ν’ άφτω και θέκω [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] Πέει με γεράδες πώς λαρώντς τσ̌οτίνια ντο λαρούνταν; [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] Π’ ετσακοφτερουλίγανε δί’ς ατ’ς φτερά να σ’κούνταν [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] Όντες το καρδόπο μ’ μαυρύν’ και αίχτρι͜αν αραεύει [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν] Εσύ γίνεσαι άνεμος τα λίβι͜α ντο χατεύει [γιαρ, γιαρ, γιαρ αμάν]
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αίχτρι͜αν | αιθρία, καθαρή ατμόσφαιρα, μτφ. γαλήνη, ησυχία | αἰθρία | |
| αλλέτερον | αλλιώτικο/η | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| αραεύει | ψάχνει, αναζητάει, γυρεύει | aramak | |
| ατ’ς | αυτής, της | ||
| άφτω | ανάβω | ||
| γεράδες | πληγές, τραύματα | yara | |
| γιαρ | αγαπητός/ή/ό, αγάπη | yâr | |
| δί’ς | δίνεις | ||
| ελέπω | βλέπω | ||
| έμευα | ήλπιζα, προσδοκούσα, ανέμενα | ummak | |
| εμπροστά | μπροστά, πρωτύτερα | ||
| ενοίαν | (αμετάβ.) άνοιξαν | ||
| εποίκα | έκανα, έφτιαξα | ποιέω-ῶ | |
| έρθες | ήρθες | ||
| έσ’νε | ήσουν | ||
| ετσακοφτερουλίγανε | έσπασαν τα φτερά τους | ||
| ευρέθες | βρέθηκες | ||
| θέκω | θέτω, τοποθετώ, βάζω | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κανάτι͜α | φτερά | kanat | |
| καρδόπο | καρδούλα | ||
| λαρούνταν | γιατρεύονται, θεραπεύονται | ||
| λαρώντς | γιατρεύεις, θεραπεύεις | ||
| λίβι͜α | σύννεφα | λίβος<λείβω | |
| μαυρύν’ | μαυρίζει | ||
| ντου | ότι, που, αυτό/ά που | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| όντες | όταν | ||
| πέει | (προστ.) πες | ||
| σ’κούνταν | σηκώνονται | ||
| τσ̌οτίνια | σκληρά, δύσκολα | çetin | |
| χατεύει | διώχνει | atmak | |
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αίχτρι͜αν | αιθρία, καθαρή ατμόσφαιρα, μτφ. γαλήνη, ησυχία | αἰθρία | |
| αλλέτερον | αλλιώτικο/η | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| αραεύει | ψάχνει, αναζητάει, γυρεύει | aramak | |
| ατ’ς | αυτής, της | ||
| άφτω | ανάβω | ||
| γεράδες | πληγές, τραύματα | yara | |
| γιαρ | αγαπητός/ή/ό, αγάπη | yâr | |
| δί’ς | δίνεις | ||
| ελέπω | βλέπω | ||
| έμευα | ήλπιζα, προσδοκούσα, ανέμενα | ummak | |
| εμπροστά | μπροστά, πρωτύτερα | ||
| ενοίαν | (αμετάβ.) άνοιξαν | ||
| εποίκα | έκανα, έφτιαξα | ποιέω-ῶ | |
| έρθες | ήρθες | ||
| έσ’νε | ήσουν | ||
| ετσακοφτερουλίγανε | έσπασαν τα φτερά τους | ||
| ευρέθες | βρέθηκες | ||
| θέκω | θέτω, τοποθετώ, βάζω | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κανάτι͜α | φτερά | kanat | |
| καρδόπο | καρδούλα | ||
| λαρούνταν | γιατρεύονται, θεραπεύονται | ||
| λαρώντς | γιατρεύεις, θεραπεύεις | ||
| λίβι͜α | σύννεφα | λίβος<λείβω | |
| μαυρύν’ | μαυρίζει | ||
| ντου | ότι, που, αυτό/ά που | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| όντες | όταν | ||
| πέει | (προστ.) πες | ||
| σ’κούνταν | σηκώνονται | ||
| τσ̌οτίνια | σκληρά, δύσκολα | çetin | |
| χατεύει | διώχνει | atmak | |
| ψ̌η | ψυχή |

