
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Σ’ ομάλια δέβα γαλενά και σα καγκέλια στέρεα και σα καγκελοκέφαλα εμέν κάθ’κα κι ανάμ’νον Μανίτσα μ’, παραρρώστετε και κρεβατοδαρμέντσα Εσύ γέλος ’κ’ εγέλασες, εσύ χαράν ’κ’ εχάρες Θέλω ας σ’ οσπίτι μ’ άνθρωπον κι ας σην αυλίτσα μ’ χώμαν Κι ας σο πεγάδ’ ντο έπινα, έναν ποτήρ’ νερόπον Μάνα μ’, θα γράφτω γράμματα και μαυροβουλωμένα κι εβγάλλω και σφραγίζ’ ατα ’ς ση καρδι͜άς ι-μ’ το αίμαν Θα ’φτάγω τη γλώσσα μ’ χαρτίν, τα δακρόπα μ’ μελάνιν Θα βάλω και σφραγίζ’ ατα κι ευρήκω το τερμάνιν
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| ανάμ’νον | περίμενε | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| ας σο | απ’ το | ασό σο (από το) | |
| ατα | αυτά | ||
| αυλίτσα | (υποκορ.) αυλή | ||
| γαλενά | γαλήνια | ||
| γέλος | γέλιο, περίγελος | ||
| δακρόπα | (υποκορ.) δάκρυα | ||
| δέβα | (προστ.) πήγαινε | ||
| εβγάλλω | βγάζω | ||
| ευρήκω | βρίσκω | ||
| εχάρες | χάρηκες | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καγκέλια | ελικοειδείς δρόμοι | ||
| καγκελοκέφαλα | οι κορυφές (τα υψηλότερα άκρα) ελικοειδών δρόμων | ||
| καρδι͜άς | (τη, γεν.) καρδιάς, (τα, ονομ. πληθ.) καρδιές | ||
| κρεβατοδαρμέντσα | αυτή που ταλαιπωρείται στα κρεβάτια, η πολύ άρρωστη | ||
| νερόπον | νεράκι | ||
| ομάλια | ομαλοί δρόμοι, ευθείες, πεδιάδες, ομαλά (επίρρ) | ||
| οσπίτι | σπίτι | hospitium<hospes | |
| παραρρώστετε | πολύ άρρωστη | ||
| πεγάδ’ | βρύση | ||
| ’ς | (ας) από | ||
| τερμάνιν | θεραπεία, γιατρικό, μτφ. δύναμη, ψυχική αντοχή, ενέργεια, μτφ. παρηγοριά | derman/darmān | |
| ’φτάγω | (ευτάγω) κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| ανάμ’νον | περίμενε | ||
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| ας σο | απ’ το | ασό σο (από το) | |
| ατα | αυτά | ||
| αυλίτσα | (υποκορ.) αυλή | ||
| γαλενά | γαλήνια | ||
| γέλος | γέλιο, περίγελος | ||
| δακρόπα | (υποκορ.) δάκρυα | ||
| δέβα | (προστ.) πήγαινε | ||
| εβγάλλω | βγάζω | ||
| ευρήκω | βρίσκω | ||
| εχάρες | χάρηκες | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καγκέλια | ελικοειδείς δρόμοι | ||
| καγκελοκέφαλα | οι κορυφές (τα υψηλότερα άκρα) ελικοειδών δρόμων | ||
| καρδι͜άς | (τη, γεν.) καρδιάς, (τα, ονομ. πληθ.) καρδιές | ||
| κρεβατοδαρμέντσα | αυτή που ταλαιπωρείται στα κρεβάτια, η πολύ άρρωστη | ||
| νερόπον | νεράκι | ||
| ομάλια | ομαλοί δρόμοι, ευθείες, πεδιάδες, ομαλά (επίρρ) | ||
| οσπίτι | σπίτι | hospitium<hospes | |
| παραρρώστετε | πολύ άρρωστη | ||
| πεγάδ’ | βρύση | ||
| ’ς | (ας) από | ||
| τερμάνιν | θεραπεία, γιατρικό, μτφ. δύναμη, ψυχική αντοχή, ενέργεια, μτφ. παρηγοριά | derman/darmān | |
| ’φτάγω | (ευτάγω) κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω |

«Μοιρολόγι της Κρώμης», όπως το έλεγε η Κρωμναία Σεβαστή Κωφίδου-Κανονίδου και το κατέγραψε η κόρη της Παπαχρυσοστομίδου Κυριακή το 1969.
