Γεώργιος Ανδρεάδης
Γεώργιος Ανδρεάδης
16 Φεβρουαρίου 1936
30 Δεκεμβρίου 2015Ο Γιώργος Ανδρεάδης (16 Φεβρουαρίου 1936 - 30 Δεκεμβρίου 2015) ήταν Έλληνας μυθιστοριογράφος ποντιακής καταγωγής, με σπουδαία συνεισφορά στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και του πολιτισμού των Ποντίων.
Γεννήθηκε το 1936 στις παράγκες του προσφυγικού καταυλισμού της Καλαμαριάς στη Θεσσαλονίκη. Η οικογένειά του είχε εγκατασταθεί στην Ελλάδα το 1930, ερχόμενη από το Μπατούμι, όπου ο πατέρας του Κυριάκος ήταν μέλος της ποντιακής εθνοσυνέλευσης.
Ο Ανδρεάδης φοίτησε με υποτροφία στο Κολλέγιο Ανατόλια της Θεσσαλονίκης, το οποίο είχε μεταφερθεί εκεί από τη Μερζιφούντα του Πόντου, και στη συνέχεια σπούδασε Πολιτική Οικονομία στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ στη Γερμανία.
Από το 1960 έως το 1998, επισκέφθηκε τη Μαύρη Θάλασσα 52 φορές, αναζητώντας τις ρίζες του και καταγράφοντας τις ιστορίες των Ποντίων. Έγραψε περίπου 40 βιβλία, αρκετά από τα οποία μεταφράστηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά, γερμανικά, ρωσικά, τουρκικά, κουρδικά και στην ποντιακή διάλεκτο. Το έργο του «Ταμάμα» βραβεύτηκε το 1992 στην Κωνσταντινούπολη με το βραβείο Ιπεκτσί (Abdi İpekçi) και αποτέλεσε τη βάση για την κινηματογραφική ταινία «Περιμένοντας τα Σύννεφα» (2004) της Γιεσίμ Ουστάογλου. Το έργο προβλήθηκε σε διεθνή φεστιβάλ, αποσπώντας σημαντικές διακρίσεις.
Ήταν συνεργάτης της εφημερίδας «Εύξεινος Πόντος» από την πρώτη στιγμή της έκδοσής της, έως ότου η υγεία του άρχισε να επιδεινώνεται. Το 1998, απελάθηκε από την Τουρκία και του απαγορεύτηκε η είσοδος στη χώρα, λόγω του αντίκτυπου των βιβλίων του στην τουρκική διανόηση και νεολαία, καθώς και των δημόσιων παρεμβάσεών του για τα δικαιώματα των Ποντίων και των Κούρδων.
Το Δεκέμβριο του 2000, η Ακαδημία Αθηνών τον τίμησε για το συγγραφικό του έργο και τη συμβολή του στην αφύπνιση των εξισλαμισθέντων Ποντίων της Μαύρης Θάλασσας. Το βιβλίο «Ταμάμα» εκδόθηκε και στην κινεζική γλώσσα, με τα συγγραφικά του δικαιώματα να διατίθενται για την ίδρυση Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού στη Σαγκάη. Αντίστοιχα, τα δικαιώματα της τουρκικής έκδοσης διατέθηκαν στην UNESCO για την αναστήλωση της ιστορικής Μονής Σουμελά στον Πόντο.
Το έργο του Γιώργου Ανδρεάδη χαρακτηρίζεται από την αντικειμενικότητα και την ανθρωποκεντρική του προσέγγιση. Στο βιβλίο του «Η Απέλαση», κατέγραψε την περίοδο 1916-1924, προσπαθώντας να διασώσει τη μνήμη των γεγονότων, χωρίς να διολισθήσει σε εθνικιστικές προσεγγίσεις. Πίστευε στην αδελφοσύνη των λαών και στην ανάγκη διαλόγου, παρά τα εμπόδια που ο ίδιος συνάντησε.
Απεβίωσε στις 30 Δεκεμβρίου 2015, αφήνοντας πίσω του μια πολύτιμη παρακαταθήκη μνήμης και πολιτισμού για τις επόμενες γενιές.
🇹🇷
Giorgos Andreadis (1936-2015), Pontus kökenli Yunan roman yazarıydı.
1936 yılında Selanik’in o dönemdeki mülteci yerleşim bölgesi olan Kalamarya’da doğdu. Ailesi, babası Kyriakos’un Pontus Ulusal Meclisi üyesi olduğu Batum’dan 1930 yılında Yunanistan’a göç etti.
Giorgos Andreadis, Selanik’teki Anatolia Koleji’nde burslu olarak okudu ve daha sonra Almanya’nın Freiburg Üniversitesi’nde siyasal ekonomi eğitimi aldı. 1960 ile 1998 yılları arasında 52 kez Karadeniz’i ziyaret etti ve Pontusluların tarihi ve kültürel mirası üzerine çok sayıda eser kaleme aldı.
Yaklaşık 40 kitap yayınladı ve bunlar Yunanca’nın yanı sıra İngilizce, Almanca, Rusça, Türkçe, Kürtçe ve Pontus lehçesinde de basıldı. "Eýksinos Pontos" gazetesinin ilk yayınlandığı günlerden itibaren düzenli olarak yazılar kaleme aldı ve sağlık sorunları yaşayana kadar bu görevi sürdürdü.
Andreadis’in en bilinen eseri "Tamama" adlı romanıdır. Bu eser, 2004 yılında Türk yönetmen Yeşim Ustaoğlu tarafından "Bulutları Beklerken" adıyla sinemaya uyarlandı. Diğer önemli eserleri arasında "Hafızanın Mangılı" ve "Gizli Hristiyanlar" bulunmaktadır.
1992 yılında "Tamama" isimli eseriyle İstanbul’da Abdi İpekçi Ödülü’nü kazandı. Ancak, 5 Aralık 1998 tarihinde, beş kitabının Türkçe basımlarının Türkiye’deki entelektüelleri ve gençleri etkilemesi nedeniyle, Türkiye’den sınırdışı edildi. İstanbul Havalimanı’nda 13 saat boyunca alıkonulduktan sonra Atina’ya geri gönderildi. Bu olay, kendisini derinden etkiledi ve "Sürgün" adlı kitabında yaşadıklarını anlattı.
2000 yılı Aralık ayında, Atina Akademisi tarafından Yunanistan Cumhurbaşkanı Kostis Stefanopoulos’un elinden bir ödül aldı. Bu ödül, yazılarıyla Karadeniz’deki örtük Hristiyan topluluklarının kimlik bilincini uyandırması nedeniyle verilmiştir.
2003 yılında "Tamama" isimli eseri Ermenistan’ın başkenti Erivan’da Ermenice olarak yayımlandı. 2004’te ise Çin’de çince basıldı ve Atina Olimpiyat Oyunları’nın açılış gününde dağıtımına başlandı. Kitabın Türkçe baskısının telif hakları, Pontus’taki tarihi Sumela Manastırı’nın restorasyonu amacıyla UNESCO’ya bağışlandı.
Ömrü boyunca Yunanca ve Türkçe konuşan insanlar arasında dostane ilişkiler kurmaya çalışsa da, Türk yetkililer tarafından "Pontus Rum Devleti’ni canlandırma" ve "Karadeniz’de yeni manastırlar kurma" gibi asılsız iddialarla itham edildi. 1989 yılında Edirne’de "Sınırsız Kardeşlik" başlıklı bir konferansa katıldı. Ancak, yaşadığı sınırdışı kararı onun Türkiye’ye dönmesini imkansız hale getirdi.
30 Aralık 2015 tarihinde hayata veda etti. Arkasında, tarih boyunca unutulmaması gereken bir miras ve kültürel bağları güclendirme çabasıyla dolu bir yaşam bıraktı.
🇷🇺
Георгий Андреадис (1936-2015) был греческим писателем понтийского происхождения.
Он родился в 1936 году в беженском лагере Каламарьи в Салониках. Его семья эмигрировала в Грецию в 1930 году из Батуми, где его отец Кириакос был членом Понтийского национального собрания.
Георгий Андреадис учился по стипендии в Американском колледже Анатолия в Салониках, а затем изучал политическую экономию в Университете Фрайбурга в Германии. Он 52 раза посещал Черное море с 1960 по 1998 год и написал множество работ о культуре и истории Понта, особенно о судьбе понтийских греков, покинувших регион в 1920-1930-х годах. Он был постоянным сотрудником газеты "Эвксин Понтос" с момента её основания и до тех пор, пока проблемы со здоровьем не вынудили его прекратить работу.
Андреадис опубликовал около 40 книг, многие из которых были переведены на английский, немецкий, русский, турецкий, курдский языки, а также на понтийский диалект. Его самый известный роман "Тамама" был экранизирован турецкой режиссёркой Йешим Устаоглу в фильме "Ожидая облаков" (2004). Книга "Тамама" была удостоена премии Ипекташи в Стамбуле в 1992 году, однако в 1998 году Андреадис был выслан из Турции за влияние, которое его книги оказали на турецкую интеллигенцию и молодёжь.
В декабре 2000 года Академия Афин наградила Георгия Андреадиса за его литературный вклад и за работу по пробуждению памяти среди исламизированных понтийцев Черноморского региона. В 2003 году его книга "Тамама" была издана в Армении на армянском языке, а затем переведена и издана в Китае на китайском языке. Автор и переводчик китайского издания передали авторские права на книгу для создания Центра греческой культуры в Шанхае, а права на турецкое издание были переданы ЮНЕСКО для реставрации исторического монастыря Сумела в Понте.
Последнее публичное выступление Андреадиса состоялось 18 октября 1989 года на Неделе книги и культуры в Эдирне, где он вместе с турецким коллегой представил тему "Братство без границ". Однако изгнание из Турции 5 декабря 1998 года стало для него личной трагедией, которую он так и не смог преодолеть. Несмотря на это, он оставался убеждённым сторонником примирения народов и продолжал поддерживать связи с турецкими друзьями.
Георгий Андреадис скончался 30 декабря 2015 года, оставив богатое литературное наследие, которое продолжает вдохновлять поколения исследователей и читателей.
lyrics
Τραγούδια (1)
- Προσ̌κύνεμαν σην Σάνταν - Τη ψ̌ης αροθυμίας
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 