Στιχουργοί: Κώστας Θεοδοσιάδης
Συνθέτες: Κώστας Θεοδοσιάδης
Θα τραγωδώ και λέγω σας
οι τ’ εμετέρ’ ντ’ εποίν’ναν
Τ’ έναν τ’ άλλον εγάπαναν
και μουχαπέτ’ ’κ’ εφήν’ναν
Μαζεύκουσανε σον παρχάρ’
και με το πολλά βίον
Έτρωγαν παχ̌ύν ’θόγαλαν,
έπιναν νερόν κρύον
Τοπλαεμέν’ σα τσ̌αΐρι͜α,
έκοβαν με τιρπάνια
Εποίν’ναν το χορτάρ’ τ’λουάδ’,
φορτώναν σα χαϊβάνια
Τα κωδώνια ’μουρδούλιζαν
απάν’ κέσ’ σα ρακάνια
Οι τσ̌οπάν’ ετραγώδ’νανε
κι εσείουσαν τ’ ορμάνια
Ατώρα όλια αγρίεψαν,
τ’ ατσ̌ούκια ετσουπώθαν
Τσουρμάν’, αχάντι͜α και φορκάλ’
τα στράτας εγομώθαν| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| απάν’ | πάνω | ||
| ατσ̌ούκια | ξέφωτα, ανοιχτωσιές | açık |  |
| ατώρα | τώρα | ||
| αχάντι͜α | αγκάθια | ἀκάνθιον, υποκορ. του ἄκανθα |  |
| βίον | το βιος, το σύνολο των ζωντανών που έχει στην ιδιοκτησία του κάποιος, η περιουσία κάποιου | ||
| εγάπαναν | αγαπούσαν | ||
| εγομώθαν | γέμισαν | ||
| εμετέρ’ | ημέτεροι, δικοί μας, οικείοι μας, φίλα προσκείμενοι σ' εμάς | ἡμέτερος | |
| εποίν’ναν | έκαναν, έφτιαχναν | ποιέω-ῶ | |
| εσείουσαν | σείονταν, κουνιόντουσαν πέρα δώθε δυνατά | ||
| ετραγώδ’νανε | τραγουδούσαν | ||
| ετσουπώθαν | έκλεισαν | ||
| εφήν’ναν | άφηναν | ||
| ’θόγαλαν | ανθόγαλο, λιπαρή ουσία σαν αφρός που εμφανίζεται στην επιφάνεια του γάλακτος, όταν αυτό βράσει | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κέσ’ | προς τα εκεί, προς το μέρος εκείνο | κέσου<κεῖσ’<κεῖσε<ἐκεῖσε | |
| μαζεύκουσανε | μαζεύονταν | ||
| ’μουρδούλιζαν | (εμουρδούλιζαν) έβγαζαν υπόκωφο θόρυβο | ||
| μουχαπέτ’ | κουβέντα, φιλική συνομιλία, συνεκδ. φιλική συνεστίαση (συνήθως μετά μουσικής) | muhabbet/maḥabbet |  |
| όλια | όλα | ||
| ορμάνια | δάση | orman | |
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ρακάνια | γήλοφοι | rak’ani ≈ რქა (rka=κέρας) |   |
| στράτας | (ονομ.) δρόμοι, (αιτ.) δρόμους | ||
| τιρπάνια | δρεπάνια | tırpan<δρέπανον | |
| τ’λουάδ’ | νήμα που τυλίγεται με τη βοήθεια τυλιγαδίου (ξύλινης διχαλωτής ράβδου) | τυλιγάδι<τυλίγω + -άδι | |
| τοπλαεμέν’ | μαζεμένοι | toplama | |
| τραγωδώ | τραγουδάω | ||
| τσ̌αΐρι͜α | λιβάδια | çayır | |
| τσ̌οπάν’ | τσομπάνηδες, βοσκοί, (γεν.) τσομπάνων | çoban/çūbān, şūbān |  |
| τσουρμάν’ | είδος φυτού αναρριχώμενου το οποίο γινόταν και σκοινί | πιθ. εκ του tırmanma (=αναρριχώμενο) | |
| φορκάλ’ | σκούπα | φιλόκαλον | |
| χαϊβάνια | ζώα | hayvan<ḥayvān | |
| χορτάρ’ | χορτάρι |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| απάν’ | πάνω | ||
| ατσ̌ούκια | ξέφωτα, ανοιχτωσιές | açık | |
| ατώρα | τώρα | ||
| αχάντι͜α | αγκάθια | ἀκάνθιον, υποκορ. του ἄκανθα | |
| βίον | το βιος, το σύνολο των ζωντανών που έχει στην ιδιοκτησία του κάποιος, η περιουσία κάποιου | ||
| εγάπαναν | αγαπούσαν | ||
| εγομώθαν | γέμισαν | ||
| εμετέρ’ | ημέτεροι, δικοί μας, οικείοι μας, φίλα προσκείμενοι σ' εμάς | ἡμέτερος | |
| εποίν’ναν | έκαναν, έφτιαχναν | ποιέω-ῶ | |
| εσείουσαν | σείονταν, κουνιόντουσαν πέρα δώθε δυνατά | ||
| ετραγώδ’νανε | τραγουδούσαν | ||
| ετσουπώθαν | έκλεισαν | ||
| εφήν’ναν | άφηναν | ||
| ’θόγαλαν | ανθόγαλο, λιπαρή ουσία σαν αφρός που εμφανίζεται στην επιφάνεια του γάλακτος, όταν αυτό βράσει | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κέσ’ | προς τα εκεί, προς το μέρος εκείνο | κέσου<κεῖσ’<κεῖσε<ἐκεῖσε | |
| μαζεύκουσανε | μαζεύονταν | ||
| ’μουρδούλιζαν | (εμουρδούλιζαν) έβγαζαν υπόκωφο θόρυβο | ||
| μουχαπέτ’ | κουβέντα, φιλική συνομιλία, συνεκδ. φιλική συνεστίαση (συνήθως μετά μουσικής) | muhabbet/maḥabbet | |
| όλια | όλα | ||
| ορμάνια | δάση | orman | |
| παρχάρ’ | ορεινός τόπος θερινής βοσκής | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ρακάνια | γήλοφοι | rak’ani ≈ რქა (rka=κέρας) | |
| στράτας | (ονομ.) δρόμοι, (αιτ.) δρόμους | ||
| τιρπάνια | δρεπάνια | tırpan<δρέπανον | |
| τ’λουάδ’ | νήμα που τυλίγεται με τη βοήθεια τυλιγαδίου (ξύλινης διχαλωτής ράβδου) | τυλιγάδι<τυλίγω + -άδι | |
| τοπλαεμέν’ | μαζεμένοι | toplama | |
| τραγωδώ | τραγουδάω | ||
| τσ̌αΐρι͜α | λιβάδια | çayır | |
| τσ̌οπάν’ | τσομπάνηδες, βοσκοί, (γεν.) τσομπάνων | çoban/çūbān, şūbān | |
| τσουρμάν’ | είδος φυτού αναρριχώμενου το οποίο γινόταν και σκοινί | πιθ. εκ του tırmanma (=αναρριχώμενο) | |
| φορκάλ’ | σκούπα | φιλόκαλον | |
| χαϊβάνια | ζώα | hayvan<ḥayvān | |
| χορτάρ’ | χορτάρι |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 