Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ομμάτι͜α κι ομματόφρυδα, ο πρόσωπο σ’ αλώνι Πουλί μ’, η εμορφάδα σου εμέν θα παλαλώνει Αέτσ’ πώς έν’ καλόν έν’, [ψ̌η μ’] τ’ εγκαλιόπο σ’ αλών’ έν’ Εφίλεσα το μάγουλο σ’, ας σ’ εμόν τρυφερόν έν’ Πουτσή, ντ’ έσυρ’νες κι έκοφτες τ’ ώρας ι-μ’ τα κουμπία; Γιά την παράν ατουν θα δί’ς, γιά θα φιλώ σε μίαν Ε μαύ’σσα Ματσουκάτ’σσα, τα κάλλια σ’ εχ̌ι͜ονάτ’σαν Έπαρ’ ’τα κι άμε δέβα πλάν’, τ’ ομμάτι͜α μ’ ετσινάκ’σαν Πουλί μ’/Αρνί μ’, τα ζα ντ’ ερίαζες τ’ έναν λέγ’νε «Δονέσσα» Εγώ ’θάρρ’να ετράνυνες, εσύ ακόμαν μικρέσσα Αέτσ’ έν’, ψ̌ήκα μ’, αέτσ’ έν’, αέτσ’ άμον ντο λέω Την ώραν ντου ’κ’ ελέπω σε κάθουμαι κα’ και κλαίω
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αέτσ’ | έτσι | ||
| αλών’ | αλώνι | ||
| άμε | (προστ.) σύρε, πήγαινε | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ατουν | τους | ||
| γιά | είτε, ή | ya/yā | |
| δέβα | (προστ.) πήγαινε | ||
| δί’ς | δίνεις | ||
| εγκαλιόπο | αγκαλίτσα | ||
| έκοφτες | έκοβες | ||
| ελέπω | βλέπω | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| εμορφάδα | ομορφιά | ||
| έν’ | είναι | ||
| έπαρ’ | (προστ.) πάρε | ||
| ερίαζες | πρόσεχες, φυλούσες, επέβλεπες | ὠρεύω/ὡραίω-ὠρέω | |
| έσυρ’νες | (αναβ. τόνου σε ερώτηση) έσερνες, τραβούσες, έριχνες | ||
| ετράνυνες | μεγάλωσες, ανατράφηκες | τρανόω-ῶ | |
| ετσινάκ’σαν | έβγαλαν σπίθες, σπινθηροβόλισαν, μτφ. λαμποκόπησαν | ||
| εφίλεσα | φίλησα | ||
| εχ̌ι͜ονάτ’σαν | άσπρισαν (σαν το χιόνι), έλαμψαν από καθαρότητα | ||
| ζα | ζώα | ||
| ’θάρρ’να | (εθάρρ’να) θαρρούσα, πίστευα, νόμιζα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κα’ | κάτω | ||
| κάλλια | κάλλη | ||
| κουμπία | κουμπιά | ||
| λέγ’νε | λένε | ||
| Ματσουκάτ’σσα | αυτή που είναι από τη Ματσούκα | ||
| μαύ’σσα | (μαύρεσσα) μαύρη μτφ. ταλαιπωρημένη, καημένη | ||
| μίαν | μια φορά | ||
| μικρέσσα | μικρή, νεαρή | ||
| ντου | ότι, που, αυτό/ά που | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| ομματόφρυδα | ματόφρυδα | ||
| παλαλώνει | τρελαίνει κπ | ||
| παράν | λεφτά, το χρήμα | para/pāre | |
| πουτσή | κόρη, νέα κοπέλα | ||
| ψ̌η | ψυχή | ||
| ψ̌ήκα | ψυχούλα | ||
| ώρας | ώρες |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αέτσ’ | έτσι | ||
| αλών’ | αλώνι | ||
| άμε | (προστ.) σύρε, πήγαινε | ||
| άμον | σαν, όπως, καθώς | ἅμα | |
| ας σ’ | (ας σου) από του, από τότε που/αφότου, (ας σο) από το/τα | ||
| ατουν | τους | ||
| γιά | είτε, ή | ya/yā | |
| δέβα | (προστ.) πήγαινε | ||
| δί’ς | δίνεις | ||
| εγκαλιόπο | αγκαλίτσα | ||
| έκοφτες | έκοβες | ||
| ελέπω | βλέπω | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| εμορφάδα | ομορφιά | ||
| έν’ | είναι | ||
| έπαρ’ | (προστ.) πάρε | ||
| ερίαζες | πρόσεχες, φυλούσες, επέβλεπες | ὠρεύω/ὡραίω-ὠρέω | |
| έσυρ’νες | (αναβ. τόνου σε ερώτηση) έσερνες, τραβούσες, έριχνες | ||
| ετράνυνες | μεγάλωσες, ανατράφηκες | τρανόω-ῶ | |
| ετσινάκ’σαν | έβγαλαν σπίθες, σπινθηροβόλισαν, μτφ. λαμποκόπησαν | ||
| εφίλεσα | φίλησα | ||
| εχ̌ι͜ονάτ’σαν | άσπρισαν (σαν το χιόνι), έλαμψαν από καθαρότητα | ||
| ζα | ζώα | ||
| ’θάρρ’να | (εθάρρ’να) θαρρούσα, πίστευα, νόμιζα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κα’ | κάτω | ||
| κάλλια | κάλλη | ||
| κουμπία | κουμπιά | ||
| λέγ’νε | λένε | ||
| Ματσουκάτ’σσα | αυτή που είναι από τη Ματσούκα | ||
| μαύ’σσα | (μαύρεσσα) μαύρη μτφ. ταλαιπωρημένη, καημένη | ||
| μίαν | μια φορά | ||
| μικρέσσα | μικρή, νεαρή | ||
| ντου | ότι, που, αυτό/ά που | ||
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| ομματόφρυδα | ματόφρυδα | ||
| παλαλώνει | τρελαίνει κπ | ||
| παράν | λεφτά, το χρήμα | para/pāre | |
| πουτσή | κόρη, νέα κοπέλα | ||
| ψ̌η | ψυχή | ||
| ψ̌ήκα | ψυχούλα | ||
| ώρας | ώρες |
