Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Έναν άστρεν εξήβεν σο Καράκαπαν Κι άλλ’ έναν άστρεν εξήβεν σ’ Αρμαλού το χὰν’ Έναν κι άλλο εξήβεν σο Τεβέποϊν Άλλ’ έναν κι άλλο εξήβεν σην Τουρνάκελην Σοφίτσα μ’, έξ’ μ’ εβγαίνεις και μη φαίνεσαι Ελέπ’νε σε και τ’ άστρι͜α και μαραίνεσαι Και τη δεντρού τα φύλλα, ξαν, ζελεύ’νε σε Λισάφ’, άνοιξον [και] το τουλάπ’ και νώμα έναν μήλον Άνοιξον το παράθυρο σ’ ας ελέπω τον ήλιον Απ’ ουρανού χαρτίν έρθεν, οφέτος θα γυρεύω Τρία κουκούτσ̌ι͜α άλατα τ’ αρνόπο μ’ να γητεύω
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άλατα | αλάτια | ||
| άνοιξον | (προστ.) άνοιξε | ||
| Αρμαλού το χὰν’ | το Χάνι του Αρμαλού (ή Αρμανλού), φημισμένο πανδοχείο στην περιοχή της Κρώμνης στον Πόντο | Harmanlı Han | |
| αρνόπο | αρνάκι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | ||
| άστρεν | άστρο | ||
| άστρι͜α | άστρα | ||
| γητεύω | ξορκίζω, ξεματιάζω, κάνω γητειές προς θεραπεία κπ | ||
| γυρεύω | επαιτώ, ζητιανεύω | ||
| δεντρού | δέντρου | ||
| ελέπ’νε | βλέπουνε | ||
| ελέπω | βλέπω | ||
| έναν κι άλλο | άλλο ένα, ένα ακόμη | ||
| έξ’ | έξω ή ο αριθμός έξι | ||
| εξήβεν | βγήκε | ||
| έρθεν | ήρθε | ||
| ζελεύ’νε | ζηλεύουν | ||
| Καράκαπαν | ονομασία βουνού στην σημ. Τουρκία, στα ανατολικά όρια της Άνω Ματσούκας και με υψόμετρο 2,4 χλμ | Karakaban< kara (=μαύρο) + kaban (կաբան=κορυφή, απότομος λόφος) | |
| κουκούτσ̌ι͜α | κουκούτσια, σβώλοι, πολύ μικρές ποσότητες | cucuzza | |
| Λισάφ’ | Ελισσάβετ | ||
| νώμα | (προστ.) δώσε μου | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| οφέτος | φέτος | ||
| Τεβέποϊν | (ή Τεβέ-Μποΐ) ύψωμα στην περιοχή της Κρώμνης | deve boyun (κυριολ. λαιμός της καμήλας, μτφ. κάτι που έχει καμπυλωτό σχήμα)) | |
| τουλάπ’ | ντουλάπι | dolap/dūlāb | |
| Τουρνάκελην | Τουρνάκελη, μεγάλο παρχάρι στις πλαγιές του όρους Καράκαπαν | ||
| χὰν’ | χάνι, πανδοχείο | han/ḫān |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άλατα | αλάτια | ||
| άνοιξον | (προστ.) άνοιξε | ||
| Αρμαλού το χὰν’ | το Χάνι του Αρμαλού (ή Αρμανλού), φημισμένο πανδοχείο στην περιοχή της Κρώμνης στον Πόντο | Harmanlı Han | |
| αρνόπο | αρνάκι, χαϊδευτική προσφώνηση γυναίκας | ||
| άστρεν | άστρο | ||
| άστρι͜α | άστρα | ||
| γητεύω | ξορκίζω, ξεματιάζω, κάνω γητειές προς θεραπεία κπ | ||
| γυρεύω | επαιτώ, ζητιανεύω | ||
| δεντρού | δέντρου | ||
| ελέπ’νε | βλέπουνε | ||
| ελέπω | βλέπω | ||
| έναν κι άλλο | άλλο ένα, ένα ακόμη | ||
| έξ’ | έξω ή ο αριθμός έξι | ||
| εξήβεν | βγήκε | ||
| έρθεν | ήρθε | ||
| ζελεύ’νε | ζηλεύουν | ||
| Καράκαπαν | ονομασία βουνού στην σημ. Τουρκία, στα ανατολικά όρια της Άνω Ματσούκας και με υψόμετρο 2,4 χλμ | Karakaban< kara (=μαύρο) + kaban (կաբան=κορυφή, απότομος λόφος) | |
| κουκούτσ̌ι͜α | κουκούτσια, σβώλοι, πολύ μικρές ποσότητες | cucuzza | |
| Λισάφ’ | Ελισσάβετ | ||
| νώμα | (προστ.) δώσε μου | ||
| ξαν | πάλι, ξανά | ||
| οφέτος | φέτος | ||
| Τεβέποϊν | (ή Τεβέ-Μποΐ) ύψωμα στην περιοχή της Κρώμνης | deve boyun (κυριολ. λαιμός της καμήλας, μτφ. κάτι που έχει καμπυλωτό σχήμα)) | |
| τουλάπ’ | ντουλάπι | dolap/dūlāb | |
| Τουρνάκελην | Τουρνάκελη, μεγάλο παρχάρι στις πλαγιές του όρους Καράκαπαν | ||
| χὰν’ | χάνι, πανδοχείο | han/ḫān |
Ομάλ’ της Κρώμνης, με κλασικές δισκογραφικές καταγραφές αυτές του Σταύρη και του Γώγου Πετρίδη. Σύμφωνα με μια άποψη το τραγούδι είναι αλληγορικό ωστόσο σύμφωνα με άλλες πηγές αναφέρεται σε πραγματικό γεγονός απαγωγής κόρης από κάποιον Κρωμναίο της Τραπεζούντας.
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 