.
.
Δημήτρης Ψαθάς

Δημήτρης Ψαθάς

Συγγραφέας

Δημήτρης Ψαθάς

Ημερομηνία Γέννησης21 Οκτωβρίου 1907
Απεβίωσε13 Νοεμβρίου 1979

Ο Δημήτρης Ψαθάς (Τραπεζούντα, 21 Οκτωβρίου 1907 – Αθήνα, 13 Νοεμβρίου 1979) ήταν διακεκριμένος Έλληνας χρονογράφος, δημοσιογράφος και θεατρικός συγγραφέας, με δεκάδες έργα στο ενεργητικό του. Πολλά από τα θεατρικά του έργα μεταφέρθηκαν στον κινηματογράφο, γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία. Το συγγραφικό του έργο απέκτησε διεθνή αναγνώριση, μεταφράστηκε στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ρωσικά, τα ρουμανικά και τα τουρκικά, ενώ θεατρικές δημιουργίες του παρουσιάστηκαν σε πολλές χώρες του κόσμου. Υπήρξε σύμβουλος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων και μέλος της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Αθηνών (ΕΣΗΕΑ).

Η οικογένειά του καταγόταν από την Τένεδο, ενώ ο ίδιος γεννήθηκε στην Τραπεζούντα του Πόντου τον Οκτώβριο του 1907. Το 1923, στον απόηχο της Μικρασιατικής Καταστροφής, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του και αφιερώθηκε στη δημοσιογραφία, το ευθυμογράφημα και το θέατρο.

Δημοσιογραφική και συγγραφική πορεία

  • 1925: Πραγματοποίησε τα πρώτα δημοσιογραφικά του βήματα από τις σελίδες της εφημερίδας Ελεύθερον Βήμα.
  • 1935: Άρχισε να δημοσιεύει στην εφημερίδα Αθηναϊκά Νέα στιγμιότυπα από τα δικαστήρια, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο «Ο μάρτυς».
  • 1937: Ανέλαβε το χρονογράφημα στην ίδια εφημερίδα, η οποία μετά την Κατοχή μετονομάστηκε σε Τα Νέα. Παρέμεινε στη θέση αυτή για περίπου σαράντα χρόνια, με την καθημερινή στήλη «Εύθυμα και Σοβαρά», που δημοσιευόταν στην πρώτη σελίδα και διακρινόταν για το μαχητικό της ύφος. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε το πρώτο χιουμοριστικό του βιβλίο, Η Θέμις έχει κέφια, με θέμα τα ευτράπελα των δικαστηρίων.
  • 1938: Κυκλοφόρησε το βιβλίο Η Θέμις έχει νεύρα.
  • 1940: Έγραψε το πρώτο θεατρικό του έργο, Το στραβόξυλο.
  • 1941: Κυκλοφόρησε σε βιβλίο η θρυλική Μαντάμ Σουσού, ενώ την ίδια χρονιά έγραψε και παρουσίασε στο θέατρο την κωμωδία Ο εαυτούλης μου.
  • 1942: Ανέβηκε στη θεατρική σκηνή η Μαντάμ Σουσού.
  • 1942–1943: Έγραψε τα μονόπρακτα Ο νευρικός κύριος (γνωστό ως «Η τσάντα και το τσαντάκι»), Η γαλάζια χελώνα και Ιφιγένεια εν... Μαύροις, τα οποία κυκλοφόρησαν σε βιβλίο με τον τίτλο Ο νευρικός κύριος και άλλα σκετς.
  • 1943: Παρουσίασε την κωμωδία Οι ελαφρόμυαλοι.
  • 1945: Κυκλοφόρησαν τα βιβλία Χειμώνας του ’41, Αντίσταση και Το χιούμορ μιας εποχής, στα οποία αποτύπωσε, με το χαρακτηριστικό του ύφος, τη δραματική περίοδο της γερμανοϊταλικής Κατοχής.
  • 1946: Έγραψε την κωμωδία Ο Φον Δημητράκης.
  • 1950–1951: Ταξίδεψε στην Αμερική, την Αγγλία, τη Γαλλία, την Τουρκία και την Αίγυπτο, καταγράφοντας τις εντυπώσεις του στα ταξιδιωτικά βιβλία Κάτω απ’ τους ουρανοξύστες (1950), Στη χώρα των μυλόρδων (1951) και Παρίσι, Σταμπούλ και άλλα εύθυμα ταξίδια (1951).
  • 1953–1956: Έγραψε τις κωμωδίες Ζητείται ψεύτης (1953) και Μικροί Φαρισαίοι (1954), ενώ το 1956 κυκλοφόρησε το χιουμοριστικό μυθιστόρημα Οικογένεια Βλαμμένου, μια σάτιρα των ηθών της εποχής.

Ακολούθησε μια ιδιαίτερα παραγωγική περίοδος με τις κωμωδίες Ένας βλάκας και μισός (1956), Προς Θεού μεταξύ μας (1957), Φωνάζει ο κλέφτης (1958), Εταιρεία θαυμάτων (1959), Η Μαίρη τα λέει όλα (1960), Εξοχικόν κέντρον «Ο Έρως» (1960), Εμπρός να γδυθούμε (1962), Η χαρτοπαίχτρα (1963), Ξύπνα Βασίλη (1965), Ο αχόρταγος (1966), Ο κουτσομπόλης (1968), Προίκα μου αγαπημένη (1968), Οι ατίθασοι (1970), Ο αφελής (1973) και Το ανθρωπάκι (1974).

Ανάμεσα στα τελευταία του βιβλία συγκαταλέγονται τα Σε ήχο πλάγιο (1973) και Μαίηντ ιν Αμέρικα. Μετά τον θάνατό του κυκλοφόρησαν τρεις συλλογές επιλεγμένων χρονογραφημάτων του: Στο καρφί και στο πέταλο (1999), Στου κουφού την πόρτα (2001) και Το εύθυμο καρνέ (2002).

Η «Γη του Πόντου»

Ιδιαίτερη θέση στο συγγραφικό του έργο κατέχει η Γη του Πόντου (1966), ένα ιστορικό χρονικό περίπου 500 σελίδων, αφιερωμένο στη ζωή, στους διωγμούς και στην αντίσταση του ελληνισμού της ιδιαίτερης πατρίδας του.

Στο έργο αυτό ο Ψαθάς καταγράφει ιστορικά γεγονότα και μαρτυρίες που συνδέονται με τις δοκιμασίες του ποντιακού ελληνισμού, συμβάλλοντας στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης. Η Γη του Πόντου αποτελεί μία από τις σημαντικότερες συνεισφορές του στην καταγραφή της ιστορίας και της συλλογικής εμπειρίας των Ελλήνων του Πόντου.

Θεατρικό έργο και παρακαταθήκη

Οι κωμωδίες του Δημήτρη Ψαθά παρουσιάστηκαν από σχεδόν όλους τους μεγάλους αθηναϊκούς θιάσους, με τη συμμετοχή κορυφαίων Ελλήνων ηθοποιών. Στα σημαντικότερα θεατρικά του έργα συγκαταλέγονται:

Το στραβόξυλο (1940), Ο εαυτούλης μου (1941), Οι ελαφρόμυαλοι (1942), Μαντάμ Σουσού (1942), Σκίτσα της εποχής (1944), Ο Φον Δημητράκης (1947), Η ζωή μου είναι ωραία (1952), Ζητείται ψεύτης (1953), Μικροί Φαρισαίοι (1954), Ο φαύλος κύκλος (1954), Ένας βλάκας και μισός (1956), Προς Θεού μεταξύ μας (1957), Φωνάζει ο κλέφτης (1958), Εταιρεία θαυμάτων (1959), Η Μαίρη τα λέει όλα (1960), Εξοχικόν κέντρον «Ο Έρως» (1960), Εμπρός να γδυθούμε (1962), Η χαρτοπαίχτρα (1963), Ξύπνα Βασίλη (1965), Ο αχόρταγος (1966), Ο κουτσομπόλης (1968), Προίκα μου αγαπημένη (1968), Οι ατίθασοι (1970), Ο αφελής (1973) και Το ανθρωπάκι (1974).

Ο Δημήτρης Ψαθάς απεβίωσε στην Αθήνα στις 13 Νοεμβρίου 1979, σε ηλικία 72 ετών, αφήνοντας πίσω του ένα πολυσχιδές έργο που συνδυάζει τη δημοσιογραφία, τη σάτιρα, τη θεατρική δημιουργία και την ιστορική καταγραφή. Με το ιδιαίτερο χιούμορ, την οξυδερκή κοινωνική παρατήρηση και την αγάπη του για την ιδιαίτερη πατρίδα του, κατέκτησε μια ξεχωριστή θέση στα ελληνικά γράμματα, ενώ η Γη του Πόντου παραμένει πολύτιμη παρακαταθήκη για την ιστορική μνήμη του ποντιακού ελληνισμού.



Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2026

Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr

Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της IpHost