Στιχουργοί: Σταύρος Παπαδόπουλος
Συνθέτες: Πόλυς Παυλίδης
Ν’ αηλί εκείντς π’ εχάθανε
και ση Γενοκτονίαν
Τραντέλλενοι έσαν, Μάραντοι,
τοι Κομνηνών παιδία
♫
Ο ήλιον εσκοτείνεψεν
κι ο φέγγον εφοέθεν
Ας τ’ είδαν τον Τοπάλ Οσμάν
σο γαίμαν ντ’ εφορέθεν
Σεϊτάν-Τερέ και σο Τσορούμ
σο Χάβζ’, ση Μερζιφούντα
εντούνεν ο Τοπάλ Οσμάν
τριγύλ’ ας ση Σαμψούντα
Απέσ’ και σο Σεϊτάν Τερέ
εκρύφκουσαν τ’ ασκέρι͜α
Ν’ αηλί ατείντς που ερρούξαν
ση Τούρκονος τα χ̌έρι͜α
Σεϊτάν-Τερέ και σο Τσορούμ
σο Χάβζ’, ση Μερζιφούντα
Εντούνεν ο Τοπάλ Οσμάν
τριγύλ’ ας ση Σαμψούντα
Κι απέσ’ σ’ άγριον βόεμαν
’τσουρούσαν τα λαλίας
Εντάμαν εταράουσαν
σα πετεινολαλίας
Σεϊτάν-Τερέ και σο Τσορούμ
σο Χάβζ’, ση Μερζιφούντα
Εντούνεν ο Τοπάλ Οσμάν
τριγύλ’ α ση Σαμψούντα
Και το ποτάμ’ τ’ απέρνιγον
ντο τρέχ̌’ σα χαμελίας
ατό πα ’κ’ εταγιάνεψεν
και σα μωρολογίας
Σεϊτάν-Τερέ και σο Τσορούμ
σο Χάβζ’ ση Μερζιφούντα
Εντούνεν ο Τοπάλ Οσμάν
τριγύρ’ ας ση Σαμψούντα| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| απέσ’ | μέσα | ||
| ασκέρι͜α | σώματα στρατού | asker/ʿasker | |
| ατείντς | αυτούς | ||
| ατό | αυτό | ||
| βόεμαν | βοή, θόρυβος | ||
| γαίμαν | αίμα | ||
| εκείντς | εκείνους | ||
| εκρύφκουσαν | κρύβονταν | ||
| εντάμαν | μαζί | ||
| εντούνεν | χτυπούσε | ||
| ερρούξαν | έπεσαν | ||
| έσαν | ήταν | ||
| εσκοτείνεψεν | σκοτείνιασε | ||
| εταγιάνεψεν | απόκαμε, έμεινε από αντοχές, πλησίασε τόσο ώστε να ακουμπάει | dayanmak | |
| εταράουσαν | ανακατεύονταν, αναμιγνύονταν, μπλέκονταν | ταράσσω | |
| εφοέθεν | φοβήθηκε | ||
| εφορέθεν | ντύθηκε | ||
| εχάθανε | χάθηκαν | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| λαλίας | λαλιές, φωνές, (γεν. ενικού) φωνής | ||
| μωρολογίας | πλήθη μικρών παιδιών | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| πετεινολαλίας | λαλιές/κρωξίματα πετεινών | ||
| ποτάμ’ | ποτάμι | ||
| τοι | τους/τις | ||
| Τούρκονος | Τούρκου | ||
| τραντέλλενοι | αυτοί που είναι τριάντα φορές Έλληνες | ||
| τρέχ̌’ | τρέχει | ||
| τριγύλ’ | τριγύρω | ||
| ’τσουρούσαν | στέγνωνα, στραγγίζονταν | σειρώ=εκκενώνω, αδειάζω | |
| φέγγον | φεγγάρι | ||
| χαμελίας | μέρη από τοπογραφικής άποψης χαμηλά σε αντίθεση με τα ψηλά ή τα ορεινά |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| απέσ’ | μέσα | ||
| ασκέρι͜α | σώματα στρατού | asker/ʿasker | |
| ατείντς | αυτούς | ||
| ατό | αυτό | ||
| βόεμαν | βοή, θόρυβος | ||
| γαίμαν | αίμα | ||
| εκείντς | εκείνους | ||
| εκρύφκουσαν | κρύβονταν | ||
| εντάμαν | μαζί | ||
| εντούνεν | χτυπούσε | ||
| ερρούξαν | έπεσαν | ||
| έσαν | ήταν | ||
| εσκοτείνεψεν | σκοτείνιασε | ||
| εταγιάνεψεν | απόκαμε, έμεινε από αντοχές, πλησίασε τόσο ώστε να ακουμπάει | dayanmak | |
| εταράουσαν | ανακατεύονταν, αναμιγνύονταν, μπλέκονταν | ταράσσω | |
| εφοέθεν | φοβήθηκε | ||
| εφορέθεν | ντύθηκε | ||
| εχάθανε | χάθηκαν | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| λαλίας | λαλιές, φωνές, (γεν. ενικού) φωνής | ||
| μωρολογίας | πλήθη μικρών παιδιών | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| πετεινολαλίας | λαλιές/κρωξίματα πετεινών | ||
| ποτάμ’ | ποτάμι | ||
| τοι | τους/τις | ||
| Τούρκονος | Τούρκου | ||
| τραντέλλενοι | αυτοί που είναι τριάντα φορές Έλληνες | ||
| τρέχ̌’ | τρέχει | ||
| τριγύλ’ | τριγύρω | ||
| ’τσουρούσαν | στέγνωνα, στραγγίζονταν | σειρώ=εκκενώνω, αδειάζω | |
| φέγγον | φεγγάρι | ||
| χαμελίας | μέρη από τοπογραφικής άποψης χαμηλά σε αντίθεση με τα ψηλά ή τα ορεινά |
Απαγγελία: Στέλιος Σταμπουλίδης Χορωδία: Αναστασία Αποστολίδου, Πόλυς Παυλίδης, Χριστίνα Δημητριάδου, Ιωσήφ Βαφειάδης, Χάρης Προβατίδης, Οδυσσέας Μουστόπουλος Λύρα: Κωνσταντίνος Κυριακού
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 