
Στιχουργοί: Αναστασία Μαχαιρίδου | Πόλης Εφραιμίδης
Συνθέτες: Πόλης Εφραιμίδης
Βρατέρι͜α και μερώματα ο νους ι-μ’ κρούει απάν’ ι-σ’ Ζαέρ κισμέτιν και γραφτόν να ευρίγουμαι σο γιάνι σ’ Παραδεισί’ πουλόπον, έλα ’μπα σ’ εγκαλιόπο μ’ κι εγώ τον λόγο μ’ θα κρατώ, θα δίγω σε το ψ̌όπο μ’ Για το χατίρι σ’ μαναχόν την γην ’πί γην θα ευτάω Στράτας και μέρι͜α αδέβατα θα παίρω σε και πάω Παραδεισί’ πουλόπον, έλα ’μπα σ’ εγκαλιόπο μ’ κι εγώ τον λόγο μ’ θα κρατώ, θα δίγω σε το ψ̌όπο μ’ Εκαπατεύτα σην σεβντι͜ά σ’, βέλος ταλεύ’ βαθέα Το τέρεμα σ’ σο φεγγοφώς λαλαχ̌εύ’ με αψέα Παραδεισί’ πουλόπον, έλα ’μπα σ’ εγκαλιόπο μ’ κι εγώ τον λόγο μ’ θα κρατώ, θα δίγω σε το ψ̌όπο μ’ Σ’ εσέν μουράτ’ και χαβασλούχ’ τη σεβντι͜άς τα μαΐας Σ’ εσέν θα ’ίνουμαι γουρπάν’ και χάμαι απέσ’ σα ψ̌ήα σ’ Παραδεισί’ πουλόπον, έλα ’μπα σ’ εγκαλιόπο μ’ κι εγώ τον λόγο μ’ θα κρατώ, θα δίγω σε το ψ̌όπο μ’
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αδέβατα | αδιάβατα | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αψέα | με αψύ τρόπο, έντονα, δριμεία | ||
| βαθέα | βαθιά | ||
| βρατέρι͜α | το δειλινό | ||
| γην ’πί γην | (έκφραση) την γην επί γην εποίκα: «έβαλα τη γη πάνω στη γη», έφερα τα πάνω κάτω, έκανα τα αδύνατα δυνατά, τα γύρισα όλα ανάποδα | ||
| γιάνι | πλάι, πλευρό | yan | |
| γουρπάν’ | θυσία | kurban/ḳurbān | |
| δίγω | δίνω | ||
| εγκαλιόπο | αγκαλίτσα | ||
| εκαπατεύτα | σκεπάστηκα, καλύφθηκα, κλείστηκα σε κτ | kapatmak | |
| ευρίγουμαι | βρίσκομαι | ||
| ευτάω | κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| ζαέρ | ως φαίνεται, προφανώς, μάλλον | zahiren<zahir/ẓāhir | |
| ’ίνουμαι | γίνομαι | ||
| κισμέτιν | τυχερό, μοίρα, ριζικό | kısmet/ḳismet | |
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| λαλαχ̌εύ’ | χαϊδεύω/ει, ανατρέφω/ει με χάδια | ||
| μαΐας | μάγια | ||
| μαναχόν | (έναρθρο) μοναχός, μοναχό, (επίρρ) μόνο/μοναχά | ||
| μέρι͜α | μέρη | ||
| μουράτ’ | επιθυμία, πόθος | murat/murād | |
| ’μπα | (έμπα) μπες | ||
| παίρω | παίρνω | ||
| παραδεισί’ | παραδείσου | ||
| πουλόπον | πουλάκι | ||
| σεβντι͜ά | έρωτα, αγάπη | sevda/sevdā | |
| σεβντι͜άς | αγάπης, έρωτα | sevda/sevdā | |
| στράτας | (ονομ.) δρόμοι, (αιτ.) δρόμους | ||
| ταλεύ’ | ορμώ/άει, χιμώ/άει, βυθίζομαι/εται | dalmak | |
| τέρεμα | βλέμμα | ||
| φεγγοφώς | το φως του φεγγαριού | ||
| χαβασλούχ’ | πόθος, επιθυμία, γούστο | heveslilik | |
| χάμαι | χάνομαι, μτφ. πεθαίνω | ||
| χατίρι | χάρη, σεβασμός, υπόληψη | hatır/ḫāṭir | |
| ψ̌ήα | ψυχές, η περιοχή του στέρνου, τα εσώψυχα | ||
| ψ̌όπο | ψυχούλα |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αδέβατα | αδιάβατα | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αψέα | με αψύ τρόπο, έντονα, δριμεία | ||
| βαθέα | βαθιά | ||
| βρατέρι͜α | το δειλινό | ||
| γην ’πί γην | (έκφραση) την γην επί γην εποίκα: «έβαλα τη γη πάνω στη γη», έφερα τα πάνω κάτω, έκανα τα αδύνατα δυνατά, τα γύρισα όλα ανάποδα | ||
| γιάνι | πλάι, πλευρό | yan | |
| γουρπάν’ | θυσία | kurban/ḳurbān | |
| δίγω | δίνω | ||
| εγκαλιόπο | αγκαλίτσα | ||
| εκαπατεύτα | σκεπάστηκα, καλύφθηκα, κλείστηκα σε κτ | kapatmak | |
| ευρίγουμαι | βρίσκομαι | ||
| ευτάω | κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| ζαέρ | ως φαίνεται, προφανώς, μάλλον | zahiren<zahir/ẓāhir | |
| ’ίνουμαι | γίνομαι | ||
| κισμέτιν | τυχερό, μοίρα, ριζικό | kısmet/ḳismet | |
| κρούει | χτυπάει | κρούω | |
| λαλαχ̌εύ’ | χαϊδεύω/ει, ανατρέφω/ει με χάδια | ||
| μαΐας | μάγια | ||
| μαναχόν | (έναρθρο) μοναχός, μοναχό, (επίρρ) μόνο/μοναχά | ||
| μέρι͜α | μέρη | ||
| μουράτ’ | επιθυμία, πόθος | murat/murād | |
| ’μπα | (έμπα) μπες | ||
| παίρω | παίρνω | ||
| παραδεισί’ | παραδείσου | ||
| πουλόπον | πουλάκι | ||
| σεβντι͜ά | έρωτα, αγάπη | sevda/sevdā | |
| σεβντι͜άς | αγάπης, έρωτα | sevda/sevdā | |
| στράτας | (ονομ.) δρόμοι, (αιτ.) δρόμους | ||
| ταλεύ’ | ορμώ/άει, χιμώ/άει, βυθίζομαι/εται | dalmak | |
| τέρεμα | βλέμμα | ||
| φεγγοφώς | το φως του φεγγαριού | ||
| χαβασλούχ’ | πόθος, επιθυμία, γούστο | heveslilik | |
| χάμαι | χάνομαι, μτφ. πεθαίνω | ||
| χατίρι | χάρη, σεβασμός, υπόληψη | hatır/ḫāṭir | |
| ψ̌ήα | ψυχές, η περιοχή του στέρνου, τα εσώψυχα | ||
| ψ̌όπο | ψυχούλα |

