ΓΕΩΡΙΚΑΣ: (καθ’ εαυτόν) Ατώρα π’ ηύρα τον καιρό μ’ τα νιάτα μ’ καταρούμαι, Ας καταρούμαι, ’κι πειράζ’, υστέρ’ υστέρ’ τερούμε ντο θε να γίν’ται κι απ’ ατές να φεύω και γλυτώνω τον νου μ’ επήραν, ’κ’ επορώ κανέναν να σουμώνω. Η Παρθενίτσα λέγει με «πουλόπο μ’, αγαπώ σε!» κι η Δέσποινα π’ ελέπει με, λέγει με «θα φιλώ σε» «Θα παίρω σε, θα παίρω σε» κουίζ’ απάν’ σον δρόμον κι εγώ ο μαυροχ̌ιλά̤κλερον εντρέπουμαι ας σον κόσμον. Όνταν περώ από πουδέν όλοι εμέν θωρούνε και κάτ’ κρυφά σ’ ωτία τουν λέγ’νε κι εμέν γελούνε. Κι αρ’ αγαπώ την Δέσποιναν, π’ έχ̌’ έμορφα ματόπα, μάγουλα ολοκόκκινα, καγκελωτά φρυδόπα. Για την Παρθέναν ντό λέγω; Κι εκείν’ έμορφος ’κ’ ένι; Πώς την ρίζα μ’ ενέσπαλα, πη την καρδιά μ’ μαραίνει, π’ έχ̌’ σαν τριαντάφυλλον του Μάη κόκκινα μαγουλόπα, ξανθά μαλλιά και γυριχτά κι ευγενικής χ̌ερόπα. Τον νου μ’ ’χασα ο άκλερον, ντο ν’ ευτώγω ’κι ξέρω! Η Παρθένα θα κλαύκεται την Δεσποινήν αν παίρω. Κι αν παίρω και την Παρθέναν, η άλλε ντό θα ποίει; Σην μέσ’ απέσ’ ευρίσκουμαι. Ατσ̌άπς την κόρ’ν ατ’ δί͜ει ο Πασαγιάννες; Έν’ καλός την κόρ’ν ατ’ θέλ’ να δί͜ει με κι ο Νταϊσάββας έν’ με νουν, γαμπρόν ατ’ πέλκιμ’ ποί’ με. Και ποίαν ας σου δύ’ς ατουν να πάγω να γυρεύω; Δίγ’νε με ξύλον άσπλαχνον, ρούζ’νε με απάν’ σον δρόμον και γίνεται το πάθεμα μ’ εξακουστόν σον κόσμον. Ας πάγω κι ήνταν γίνεται, ας γίνεται και πάγει κι αν ’κι παίρω καν’νέν σ’ ατές, σον κόσμον μη ζω ξάι!
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| άκλερον | άκληρο, φτωχό, δύστυχο, ταλαίπωρο | ||
| άλλε | άλλη | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ας σον | απ’ τον | ασό σον (από τον) | |
| ας σου | από του, από τότε που/αφότου, από αυτό που | ||
| ατουν | τους | ||
| ατσ̌άπς | άραγε, αναρωτιέμαι | acaba/ʿacebā | |
| ατώρα | τώρα | ||
| γυρεύω | επαιτώ, ζητιανεύω | ||
| δίγ’νε | δίνουν | ||
| δύ’ς | δύο | ||
| εκείν’ | εκείνοι/α | ||
| ελέπει | βλέπει | ||
| έμορφα | όμορφα | ||
| έμορφος | όμορφος/η | ||
| έν’ | είναι | ||
| ενέσπαλα | ξέχασα | ||
| ένι | είναι | ||
| εντρέπουμαι | ντρέπομαι | ||
| επορώ | μπορώ | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ήνταν | οτιδήποτε, ό,τι | ||
| ηύρα | βρήκα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καταρούμαι | καταριέμαι | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλαύκεται | κλαίγεται, παραπονιέται | ||
| κουίζ’ | φωνάζω/ει, λαλώ/εί, καλώ/εί κπ ονομαστικά | ||
| λέγ’νε | λένε | ||
| μαγουλόπα | μαγουλάκια | ||
| ματόπα | (ομματόπα) ματάκια | ||
| μέσ’ | μέση | ||
| ξάι | καθόλου | ||
| όνταν | όταν | ||
| παίρω | παίρνω | ||
| πέλκιμ’ | ίσως να, πιθανόν να, μπας και (με την ελπίδα να συμβεί) | belki + μη (αραβ. bel+ περσ. ki) | |
| πη | που | ||
| πουδέν | πουθενά | ||
| πουλόπο | πουλάκι | ||
| ρούζ’νε | πέφτουν | ||
| σουμώνω | σιμώνω, πλησιάζω, κοντεύω | ||
| τερούμε | κοιτάμε | ||
| τουν | τους | ||
| υστέρ’ | στερνό, τελευταίο | ||
| φεύω | φεύγω | ||
| φρυδόπα | φρυδάκια | ||
| χ̌ερόπα | χεράκια | ||
| ωτία | αυτιά |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| άκλερον | άκληρο, φτωχό, δύστυχο, ταλαίπωρο | ||
| άλλε | άλλη | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ας σον | απ’ τον | ασό σον (από τον) | |
| ας σου | από του, από τότε που/αφότου, από αυτό που | ||
| ατουν | τους | ||
| ατσ̌άπς | άραγε, αναρωτιέμαι | acaba/ʿacebā | |
| ατώρα | τώρα | ||
| γυρεύω | επαιτώ, ζητιανεύω | ||
| δίγ’νε | δίνουν | ||
| δύ’ς | δύο | ||
| εκείν’ | εκείνοι/α | ||
| ελέπει | βλέπει | ||
| έμορφα | όμορφα | ||
| έμορφος | όμορφος/η | ||
| έν’ | είναι | ||
| ενέσπαλα | ξέχασα | ||
| ένι | είναι | ||
| εντρέπουμαι | ντρέπομαι | ||
| επορώ | μπορώ | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| ήνταν | οτιδήποτε, ό,τι | ||
| ηύρα | βρήκα | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| καταρούμαι | καταριέμαι | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| κλαύκεται | κλαίγεται, παραπονιέται | ||
| κουίζ’ | φωνάζω/ει, λαλώ/εί, καλώ/εί κπ ονομαστικά | ||
| λέγ’νε | λένε | ||
| μαγουλόπα | μαγουλάκια | ||
| ματόπα | (ομματόπα) ματάκια | ||
| μέσ’ | μέση | ||
| ξάι | καθόλου | ||
| όνταν | όταν | ||
| παίρω | παίρνω | ||
| πέλκιμ’ | ίσως να, πιθανόν να, μπας και (με την ελπίδα να συμβεί) | belki + μη (αραβ. bel+ περσ. ki) | |
| πη | που | ||
| πουδέν | πουθενά | ||
| πουλόπο | πουλάκι | ||
| ρούζ’νε | πέφτουν | ||
| σουμώνω | σιμώνω, πλησιάζω, κοντεύω | ||
| τερούμε | κοιτάμε | ||
| τουν | τους | ||
| υστέρ’ | στερνό, τελευταίο | ||
| φεύω | φεύγω | ||
| φρυδόπα | φρυδάκια | ||
| χ̌ερόπα | χεράκια | ||
| ωτία | αυτιά |
