.
.
Τραγούδια του Πόντου | Ηχογραφήσεις του 1930 (Αρχείο Μέλπως Μερλιέ)

Σαντάς χορός

Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Σαντάς χορός
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Και -ν- ακούσατε παιδία
και ντ’ εποίκα την δουλείαν
και -ν- εχπάστα και -ν- επήγα
και σην καβέν του Πιστόφ’

Εκεί κάποσον εκάτσα
και -ν- εσ’κώθα και -ν- ευχέθα
«Τάη,» είπα -ν-, «ο Θεός [και]
να χαρί͜ει σε τον υιό σ’!»

-«Ντό λες» είπε με «καημένε;
Τραγουδείς, τσ̌ουλνταρεμένε!
Τα παράδες αν ’κι δί’ς
θα βάλω σε σο χαπίς»

Εχάλασα σο τσεπόπο μ’
εύρα έναν καπεκόπον
Έπλωσα ’τον την παράν
μετ’ έναν τρανόν χαράν

-Έπες κρασίν βαρελέας
και ρακία πουλουλέας
και ψωμία πέντε τάϊα
κι εκατόν πενήντα τσ̌άϊα

Κι εσύ δί’ς με το καπέκ’;
Τέρ’ εσύ και τον κεπέκ’!
Έβγαλ’ δος με το παλτόν
κι εσύ δέβα σο καλόν

Έβγαλ’ δος με τα τσαρούχ̌ι͜α σ’
Αν ’κ’ έν’, θ’ αχπάνω τα νύχ̌ια σ’
Έβγαλ’ δος με την κουκούλα σ’
Αν ’κ’ έν’, θ’ αχπάνω τη γούλα σ’

Εφέκε με τσ̌ιρτσ̌ουπλάχ’,
κεπαζέν κι άμον χορτλάχ’
Έναν λάχταν εδέκε με
σο κιφάλ’ απάν’ ερρούξα
Σο κιφάλ’ απάν’ ερρούξα
το κιφάλι μ’ εταράεν,
Το κιφάλι μ’ εταράεν,
εκείνος εχπαράεν

[Αλλαγή θεματολογίας]

Ση Σαντάν μίαν φοράν
εντώκεν τρανόν ποράν’
Άλλ’ εσώρευαν τα ξύλα,
άλλ’ εποίν’νανε τα φύλλα
Τ’ ουρανού τα καταρράχτρα̤
ένοιξαν δια μίας

Όλ’ εκούξαν «(α)λί εμάς
Ντό έν’ αγούτο η αντάρα
και του Θεού η κατάρα;
Ντό έν’ αγούτο, γουρπάν’ -τ- σ’;
Θα φουρκίζ’ και τοι τσ̌οπάντς»
ΚείμενοΕπεξήγησηΕτυμ. ΡίζαΠροέλευση
αγούτοαυτό/ή
άμονσαν, όπως, καθώς ἅμα gr
απάν’πάνω
αχπάνωξεριζώνω, ξεκολλώ, αποκολλώ βιαίως ἐκσπάω gr
βαρελέαςμε τα βαρέλια, βαρελιές
γούλαλαιμός gula it
γουρπάν’θυσία kurban/ḳurbān trae
δέβα(προστ.) πήγαινε
δί’ςδίνεις
δοςδώσε
δουλείανδουλειά
έβγαλ’(προστ.) βγάλε
εδέκεέδωσε
εκάτσακάθισα
εκούξανφώναξαν, λάλησαν, κάλεσαν κπ ονομαστικά
έν’είναι
ένοιξανάνοιξαν
εντώκενχτύπησε
έπεςήπιες
έπλωσαάπλωσα, έτεινα
εποίκαέκανα, έφτιαξα ποιέω-ῶ gr
εποίν’νανεέκαναν, έφτιαχναν ποιέω-ῶ gr
ερρούξαέπεσα
εσ’κώθασηκώθηκα
εσώρευανμάζευαν, συγκέντρωναν
εταράενταράχθηκε, ανακατεύτηκε, αναμίχθηκε ταράσσω gr
εύραβρήκα, (ιδιωμ. προστ.) βρες
ευχέθαευχήθηκα
εφέκεάφησε
εχάλασαχάλασα, έχωσα το χέρι
εχπαράεν(αμτβ) τρόμαξε, ξαφνιάστηκε εκσπαράσσω gr
εχπάστααναχώρησα, κίνησα για
’κ’δεν οὐκί<οὐχί gr
καβένκαφέ, καφενείον kahve/ḳahve trae
καπέκ’καπίκι, νόμισμα της εποχής ισοδύναμο με 1/100 του ρουβλίου kapik/копейка trru
καπεκόπον(υποκορ.) καπίκι, νόμισμα της εποχής ισοδύναμο με 1/100 του ρουβλίου kapik/копейка + -όπον trru
καταρράχτρα̤καταρράχτες
κεπαζένρεζίλι, περίγελος kepaze/kepāẕe trir
κεπέκ’σκύλο, μτφ. αχρείο köpek tr
’κιδεν οὐκί<οὐχί gr
κιφάλ’κεφάλι
κιφάλικεφάλι
λάχτανκλωτσιά λάκτισμα<λακτίζω gr
μετ’μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος)
μίανμια φορά
όλ’όλοι/ες/α
παιδίαπαιδιά
παράδεςλεφτά, χρήματα para/pāre trir
παράνλεφτά, το χρήμα para/pāre trir
ποράν’μπόρα, καταιγίδα boran<βενετ. bora<λατ. Boreas <Βορέας (αντιδάνειο) tritgr
πουλουλέαςπιθάρια
ρακία(πληθ.) αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων rakı/ˁaraḳī trae
τάηθείο! dayı tr
τέρ’(προστ.) κοίταξε
τοιτους/τις
’τοναυτόν
τρανόνμεγάλος
τσ̌ιρτσ̌ουπλάχ’ολόγυμνο çıplak, çırılçıplak tr
τσ̌οπάντςτσοπάνους, βοσκούς çoban/çūbān, şūbān trir
τσ̌ουλνταρεμένετρελαμένε çıldırmış tr
φουρκίζ’πνίγω/ει
χαπίςφυλακή hapis/ḥabs trae
χαράνγάμος
χαρί͜ειχαρίζει
χορτλάχ’βρικόλακα hortlak tr
ΚείμενοΕπεξήγησηΕτυμ. ΡίζαΠροέλ.
αγούτοαυτό/ή
άμονσαν, όπως, καθώς ἅμα gr
απάν’πάνω
αχπάνωξεριζώνω, ξεκολλώ, αποκολλώ βιαίως ἐκσπάω gr
βαρελέαςμε τα βαρέλια, βαρελιές
γούλαλαιμός gula it
γουρπάν’θυσία kurban/ḳurbān trae
δέβα(προστ.) πήγαινε
δί’ςδίνεις
δοςδώσε
δουλείανδουλειά
έβγαλ’(προστ.) βγάλε
εδέκεέδωσε
εκάτσακάθισα
εκούξανφώναξαν, λάλησαν, κάλεσαν κπ ονομαστικά
έν’είναι
ένοιξανάνοιξαν
εντώκενχτύπησε
έπεςήπιες
έπλωσαάπλωσα, έτεινα
εποίκαέκανα, έφτιαξα ποιέω-ῶ gr
εποίν’νανεέκαναν, έφτιαχναν ποιέω-ῶ gr
ερρούξαέπεσα
εσ’κώθασηκώθηκα
εσώρευανμάζευαν, συγκέντρωναν
εταράενταράχθηκε, ανακατεύτηκε, αναμίχθηκε ταράσσω gr
εύραβρήκα, (ιδιωμ. προστ.) βρες
ευχέθαευχήθηκα
εφέκεάφησε
εχάλασαχάλασα, έχωσα το χέρι
εχπαράεν(αμτβ) τρόμαξε, ξαφνιάστηκε εκσπαράσσω gr
εχπάστααναχώρησα, κίνησα για
’κ’δεν οὐκί<οὐχί gr
καβένκαφέ, καφενείον kahve/ḳahve trae
καπέκ’καπίκι, νόμισμα της εποχής ισοδύναμο με 1/100 του ρουβλίου kapik/копейка trru
καπεκόπον(υποκορ.) καπίκι, νόμισμα της εποχής ισοδύναμο με 1/100 του ρουβλίου kapik/копейка + -όπον trru
καταρράχτρα̤καταρράχτες
κεπαζένρεζίλι, περίγελος kepaze/kepāẕe trir
κεπέκ’σκύλο, μτφ. αχρείο köpek tr
’κιδεν οὐκί<οὐχί gr
κιφάλ’κεφάλι
κιφάλικεφάλι
λάχτανκλωτσιά λάκτισμα<λακτίζω gr
μετ’μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος)
μίανμια φορά
όλ’όλοι/ες/α
παιδίαπαιδιά
παράδεςλεφτά, χρήματα para/pāre trir
παράνλεφτά, το χρήμα para/pāre trir
ποράν’μπόρα, καταιγίδα boran<βενετ. bora<λατ. Boreas <Βορέας (αντιδάνειο) tritgr
πουλουλέαςπιθάρια
ρακία(πληθ.) αλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων rakı/ˁaraḳī trae
τάηθείο! dayı tr
τέρ’(προστ.) κοίταξε
τοιτους/τις
’τοναυτόν
τρανόνμεγάλος
τσ̌ιρτσ̌ουπλάχ’ολόγυμνο çıplak, çırılçıplak tr
τσ̌οπάντςτσοπάνους, βοσκούς çoban/çūbān, şūbān trir
τσ̌ουλνταρεμένετρελαμένε çıldırmış tr
φουρκίζ’πνίγω/ει
χαπίςφυλακή hapis/ḥabs trae
χαράνγάμος
χαρί͜ειχαρίζει
χορτλάχ’βρικόλακα hortlak tr
Σαντάς χορός

Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2026

Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr

Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της IpHost