.
.
Τραγούδια του Πόντου | Ηχογραφήσεις του 1930 (Αρχείο Μέλπως Μερλιέ)

Μοιρολόι Τραπεζούντας (Λαμπάδα μ’ βζησμένον)

Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Μοιρολόι Τραπεζούντας (Λαμπάδα μ’ βζησμένον)
Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Αχ! λαμπάδα μ’ βζησμένον!
Ρίζα μ’, εγώ πώς να κλαίγω σε, πουλόπο μου;
Θα κατηβάζω δάκρυ͜α αγνά,
θα βρέχω και τον κόσμον
Αχ! του κάκου τα…
Αχ! του κάκου ντ’ επολέμεσα,
του κάκου ’γώ ντ’ ενέστεσα κι εποίκα σε λαμπάδαν
Εξέγκεν και -ν- επέρε σε
ο Χάρον κι ας σα χ̌έρι͜α μ’
Αχ! πουλί μ’, πουλί μ’, έκαψές με, πουλί μ’
Έκαψες την καρδία μο’! ’ποίκες ’την βερι͜ανέν -ι
Αχ! πουλί μ’ εσύ είσαι τ’ εμόν
Ατώρα είσαι και τ’ εμόν
και θα πας σον Άδην
Ε! ρίζα μ’!
Ρίζα μ’, πουλί μ’ εσύ, εμέναν πώς ορφάντσες;
Νε ρίζα μ’, εμέν πώς ορφάντσες;
Καλύτερα να επεθάν’να εγώ, παρά εσύ, ρίζα μ’
Ε! Εγώ πώς θα περάνω τη ζωή μ’ αέτσ’;
Του κάκου! Πώς θα εβγαίν’ η ψ̌η μ’;
Ρίζα μ’, λέγω σε
Άτσ̌απα ακούς, ας σου λέω σε γιόξαμ’ ’δέν ’κι ακούς;
Τιδέν ’κι ακούς, ε πουλί μ’;
Κρίμαν σ’ εσέν, γιε μ’!
Αέτσ’ πώς εποίν’νες με εσύ κι εφέκες με μαναχ̌έσσαν;
Εγώ ατώρα πώς θα ζω αέτσ’;
Έρημον να ’ίνεται! Ας επεθάν’νεν εκείνος, παρά εσύ ρίζα μ’!
Με την καρδίαν λέγ’ ατο…
Και ατώρα πα ν’ αποθάν’, ξάι ανάγκην ’κι ευτάγ’ ατο!
«Αχ! αχ! θεία, αέτσ’ μη λες! Θεία, θεία αέτσ’ μη λες!
Ατό θα δι͜αβαίν’ και θα περάν’ και θα πουσ̌μανεύ’ς
Εκείνος πα άλλο έν’. Κια ντό να ’φτάμε; Α εγέντον!»
Γιοκ, ρίζα μ’, γιοκ! Στερεμονήν…
Αχ! Από τώρα πώς ’κι θα τερώ;
Νύχταν ημέραν σο μνήμα σ’
Και σο ταφί σ’ θα κλαίγω
Ε, άστρε μ’, άστρε μ’!
Για τέρεν! Θαρρείς λάμπ’ άμον τον ήλιο!
Ρίζα μ’, φωτά͜εις και επέρασαν τα νι͜άτα σ’ ι-σ’ σο χώμαν
Ε! Ν’ αϊλί εμέν την ορφανήν! Ν’ αϊλί εμέν!
ΚείμενοΕπεξήγησηΕτυμ. ΡίζαΠροέλευση
αγνάσπουδαία, θαυμαστά, αλλόκοτα, παράξενα ἀγνώς (άγνωστος)<ἀ- + γιγνώσκω gr
αέτσ’έτσι
αϊλίαλίμονο!, συμφορά!
άμονσαν, όπως, καθώς ἅμα gr
αποθάν’πεθαίνει
ας σααπ’ τα ασό σα (από τα)
ας σουαπό του, από τότε που/αφότου, από αυτό που
άστρε(κλητ) άστρο!
ατόαυτό
άτσ̌απαάραγε, αναρωτιέμαι acaba/ʿacebā trae
ατώρατώρα
βερι͜ανένερειπωμένο, ρημαγμένο virane/vīrāne trir
βζησμένονσβησμένο/η
γιοκόχι yok tr
γιόξαμ’ή μήπως yoksa+mi tr
’δέντίποτα
δι͜αβαίν’(για τόπο) περνάει/ώ, διασχίζει/ω, (για χρόνο) περνάει/ώ διαβαίνω gr
εβγαίν’βγαίνει
εγέντονέγινε
εμόνδικός/ή/ό μου ἐμοῦ gr
έν’είναι
εξέγκενέβγαλε
επεθάν’ναπέθαινα
επεθάν’νενπέθαινε
επέρεπήρε
εποίκαέκανα, έφτιαξα ποιέω-ῶ gr
εποίν’νεςέκανες, έφτιαχνες ποιέω-ῶ gr
επολέμεσαπολέμησα, μτφ. προσπάθησα
ευτάγ’κάνω/ει, φτιάχνω/ει εὐθειάζω gr
εφέκεςάφησες
’ίνεταιγίνεται
κατηβάζωκατεβάζω
’κιδεν οὐκί<οὐχί gr
κιακαι βέβαια! • εισάγει έννοια ή πρόταση που είναι σε αντίθεση με την προηγούμενη, κι όμως! και (κι) + ἀμέ < ἀμμέ < ἀμμή < ἄν μή gr
μαναχ̌έσσανμονάχη
ν’ αϊλίαλίμονο!, συμφορά!
ξάικαθόλου
ορφάντσεςάφησες ορφανό
παπάλι, επίσης, ακόμα
παράλεφτά, το χρήμα para/pāre trir
περάν’περνάω/ει
περάνωπερνάω
’ποίκες(εποίκες) έκανες, έφτιαξες ποιέω-ῶ gr
πουλόποπουλάκι
πουσ̌μανεύ’ςμετανιώνεις pişman olmak<paşmān trir
στερεμονήνσταμάτημα, παύση, ησυχία
ταφίτάφο
τέρεν(προστ.) κοίταξε
τερώκοιτώ
τιδέντίποτα
’φτάμεκάνουμε, φτιάχνουμε εὐθειάζω gr
φωτά͜ειςφωτίζεις, λάμπεις
ψ̌ηψυχή
ΚείμενοΕπεξήγησηΕτυμ. ΡίζαΠροέλ.
αγνάσπουδαία, θαυμαστά, αλλόκοτα, παράξενα ἀγνώς (άγνωστος)<ἀ- + γιγνώσκω gr
αέτσ’έτσι
αϊλίαλίμονο!, συμφορά!
άμονσαν, όπως, καθώς ἅμα gr
αποθάν’πεθαίνει
ας σααπ’ τα ασό σα (από τα)
ας σουαπό του, από τότε που/αφότου, από αυτό που
άστρε(κλητ) άστρο!
ατόαυτό
άτσ̌απαάραγε, αναρωτιέμαι acaba/ʿacebā trae
ατώρατώρα
βερι͜ανένερειπωμένο, ρημαγμένο virane/vīrāne trir
βζησμένονσβησμένο/η
γιοκόχι yok tr
γιόξαμ’ή μήπως yoksa+mi tr
’δέντίποτα
δι͜αβαίν’(για τόπο) περνάει/ώ, διασχίζει/ω, (για χρόνο) περνάει/ώ διαβαίνω gr
εβγαίν’βγαίνει
εγέντονέγινε
εμόνδικός/ή/ό μου ἐμοῦ gr
έν’είναι
εξέγκενέβγαλε
επεθάν’ναπέθαινα
επεθάν’νενπέθαινε
επέρεπήρε
εποίκαέκανα, έφτιαξα ποιέω-ῶ gr
εποίν’νεςέκανες, έφτιαχνες ποιέω-ῶ gr
επολέμεσαπολέμησα, μτφ. προσπάθησα
ευτάγ’κάνω/ει, φτιάχνω/ει εὐθειάζω gr
εφέκεςάφησες
’ίνεταιγίνεται
κατηβάζωκατεβάζω
’κιδεν οὐκί<οὐχί gr
κιακαι βέβαια! • εισάγει έννοια ή πρόταση που είναι σε αντίθεση με την προηγούμενη, κι όμως! και (κι) + ἀμέ < ἀμμέ < ἀμμή < ἄν μή gr
μαναχ̌έσσανμονάχη
ν’ αϊλίαλίμονο!, συμφορά!
ξάικαθόλου
ορφάντσεςάφησες ορφανό
παπάλι, επίσης, ακόμα
παράλεφτά, το χρήμα para/pāre trir
περάν’περνάω/ει
περάνωπερνάω
’ποίκες(εποίκες) έκανες, έφτιαξες ποιέω-ῶ gr
πουλόποπουλάκι
πουσ̌μανεύ’ςμετανιώνεις pişman olmak<paşmān trir
στερεμονήνσταμάτημα, παύση, ησυχία
ταφίτάφο
τέρεν(προστ.) κοίταξε
τερώκοιτώ
τιδέντίποτα
’φτάμεκάνουμε, φτιάχνουμε εὐθειάζω gr
φωτά͜ειςφωτίζεις, λάμπεις
ψ̌ηψυχή
Μοιρολόι Τραπεζούντας (Λαμπάδα μ’ βζησμένον)

Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2026

Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr

Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της IpHost