Ποντιακός Στίχος

Προβολή Τραγουδιού

3η Ενότητα

Ποντιακό γλέντι με τον Γιώργο Αμαραντίδη και τον Στάθη ΝικολαΐδηΠοντιακό γλέντι με τον Γιώργο Αμαραντίδη και τον Στάθη Νικολαΐδη

Στιχουργοί: Παραδοσιακό

Συνθέτες: Παραδοσιακό

Καλλιτέχνες: Γιώργος Αμαραντίδης, Στάθης Νικολαΐδης


Φώταξον, ήλε μ’, φώταξον
[και -ν-] ας λύουνταν τα χ̌ιόνι͜α
[και] ν’ έρχουνταν σο ταφόπο μου
και κελαηδούν τ’ αηδόνι͜α

[Και -ν-] Εσείς, αστρόπα τ’ ουρανού
[και] φωτάξτεν σην σκοτίαν
[Και] βαθέα εντώκαν το ταφί μ’
[και -ν-] απέσ’ σην υγρασίαν

♫

Ουρανόν να ’χαλάουτον,
η γη να μετακείτον
Τ’ εμόν εγάπη και τ’ εσόν
τεά ’κι θ’ ετελείτον

Πού είν’ εκείν’ που έλεγαν
«εμείς πάντα θα ζούμε»;
Εκείν’ επήγανε σον Άδ’
κι εμάς αναστορούνε

Ανάθεμα ντο έταξες,
καγιά να έν’ ντ’ εδώκες
Σοι τουσ̌μανίων τα χ̌έρι͜α
την ψ̌η μ’ επαρεδώκες

♫

Κρωμέτ’ς θα παίρω μετ’ εμέν
όλ’ ζίπκας να φορούνε -ν-
κι όντες εβγαίν’ το χαλαπότ’
να εγροικούν και κρούγ’νε

Εγώ ποντιοπούλ’ είμαι,
ματώνω, ’κι ματούμαι
Σην Σουμελάν την Παναγιά
θα πάγω στεφανούμαι

♫

Ποίον δεντρόν κρατεί βρεχ̌ήν;
Ποία δεντρόπα χ̌ιόνι͜α;
Ποίον κορίτσ’ κρατεί σεβντάν,
πουλί μ’, ατόσα χρόνια;

Πόσα φοράς, μικρόν αρνί μ’,
δάκρυ͜αν έκχ̌α κι ενίφτα;
Πόσα φοράς ’κ’ εχώριζα
ημέραν ας σην νύχταν;

♫

Δεκαοχτώ χρονών κορίτσ’
λέγ’νε ατο έν’ μικρίκον [έλα -ν- έλα]
[Και -ν-] Αρ’ μετ’ ατό θα κοιμάσαι
να μη χορτά͜εις τον ύπνον [έλα -ν- έλα]

Μίαν κάπως να σ̌ασ̌ιρεύ’ς
και γελαστά τερείς με [έλα -ν- έλα]
[Και -ν-] Όλια τη κοσμί’ τα καλά
τοπλαεύ’ς και χαρί͜εις με [έλα -ν- έλα]

♫

Τον πατέρα μ’ εγώ αγαπώ
ασ’ εμέναν πολλά -νι
Την μάνα μ’ εροθύμεσα
να ’φτάγω παλαλά -νι

Απόψ’ κι οψέ το βράδον,
έμπρι͜α μ’ έρθεν ο Χάρον
Τον θάνατον ’κ’ ενούνιζα,
τ’ εμετέρτς πώς θα χάνω

Ο κύρη μ’ έν’ ας σην Σαντά -ν-,
η μάνα μ’ Ολασέτ’σσα
Εγώ το ρακίν ’κ’ έπινα,
ατώρα πώς εμέτσα;

Απόψ’ κι οψέ το βράδον,
έμπρι͜α μ’ έρθεν ο Χάρον
Τον θάνατον ’κ’ ενούνιζα,
τ’ εμετέρτς πώς θα χάνω

♫

Θα σ’κούμαι τα μεσάνυχτα
τον φέγγον να πιάνω
και μετ’ εσέν την έμορφον
τα παλαλά ντ’ ευτάω
και για τ’ εσέν μικρόν αρνί μ’
τα παλαλά ντ’ ευτάω

Αχά ξαν! Αχού ξαν!
Τα πετεινάρι͜α εκούξαν
Ατά τα σ̌κυλοκόριτσα
απ’ οπίσ’ ι-μ’ ερρούξαν
Ατά τα σ̌κυλοκούταβα
απ’ οπίσ’ ι-μ’ ερρούξαν

Έρθα, πουλί μ’, ση μαχαλά σ’,
εσέβα σο χωρίο σ’
Άνοιξον έπαρ’ με -ν- απέσ’
ερίγασα, έν’ κρύος

Παρθένα μ’, ξαν Παρθένα μ’,
εβράχα για τ’ εσένα
Άσ’ την μανίτσα σ’, σ̌κύλ’ κουτάβ’,
και -ν- έλα μετ’ εμένα

♫

Ήλε μ’, ας σην ανατολή σ’
φέρον με το πουλόπο μ’
Μη λες με τεάμ’ ’κ’ επορείς
θα τρώγω το καρδόπο μ’
Μη λες με τεάμ’ ’κ’ επορείς
και καίγω το καρδόπο μ’

Ήλιε μ’, σ’ εμέν απάν’ μη κρους!
Εγώ είμαι αποθαμένον
Ας σην εγάπην έρημον,
ας σην σεβντάν καμένον
Γλωσσάρι
ΚείμενοΕπεξήγησηΕτυμ. ΡίζαΠροέλευση
αναστορούνεθυμούνται, αναπολούν
άνοιξονάνοιξε (προστ.)
απάν’πάνω
απέσ’μέσα
αποθαμένονπεθαμένος/ο
ασ’από
άσ’άσε, άφησε (προστ.)
αστρόπααστεράκια
ατάαυτά
ατώρατώρα
βαθέαβαθιά
βράδονβράδυ
βρεχ̌ήνβροχή
δεντρόπαδεντράκια
εβγαίν’βγαίνει
εβράχαβράχηκα
εγροικούνκαταλαβαίνουν
εδώκεςέδωσες
είν’είναι (για πληθ.)
εκούξανφώναξαν, λάλησαν, κάλεσαν κπ ονομαστικά
έκχ̌αέχυσα
εμετέρτςημέτερους, δικούς μου (ανθρώπους)
εμέτσαμέθυσα
εμόνδικός/ή/ό μου ἐμοῦ
έμορφονόμορφο
έμπρι͜αμπροστά
έν’είναι
ενίφτανίφτηκα, πλύθηκα
ενούνιζασκεφτόμουν
εντώκανχτύπησαν
έπαρ’πάρε (προστ.)
επαρεδώκεςπαρέδωσες
επορείςμπορείς
έρθαήρθα
έρθενήρθε
εροθύμεσανοστάλγησα
ερρούξανέπεσαν
έρχουντανέρχονται
εσέβαμπήκα
εσόνδικός/ή/ό σου
ετελείτον(αμτβ.) τελείωνε, εξαντλούνταν, μτφ. πέθαινε
ευτάωκάνω, φτιάχνω εὐθειάζω
εχώριζαχώριζα, ξεχώριζα, ξεδιάλεγα
ζίπκαςαντρικές φορεσιές της εποχής zıpka<(αμπχαζικά) adziykva (=στενό παντελόνι)
θάνατονθάνατος
’κ’δεν οὐκί<οὐχί
καγιάβραχώδης τόπος kaya
καρδόποκαρδούλα
’κιδεν οὐκί<οὐχί
κοσμί’κόσμου
κρατείκρατάει, βαστάει, στέκει, αντέχει
κρούγ’νεχτυπούνε
κρουςχτυπάς
κρύοςκρύο, ψύχος
λέγ’νελένε
λύουντανλιώνουν
ματούμαιματώνομαι
μαχαλάγειτονιά mahalle/maḥalle
μετ’μαζί με (με αιτιατική), με (τρόπος)
μετακείτονμετακινούταν
μίανμια φορά
μικρίκονμικρούλης/α/ικο
ξανπάλι, ξανά
όλ’όλοι/α
όλιαόλα
όντεςόταν
οπίσ’πίσω
οψέχθες
παίρωπαίρνω
παλαλάτρελά, τρέλες
πετεινάρι͜α(υποκορ.) πετεινοί
πολλάπολλά (επίθ.), πολύ (επίρ.)
πουλόποπουλάκι
ρακίναλκοολούχο ποτό που παράγεται από τη ζύμωση φρούτων ή στεμφύλων φρούτων rakı/ˁaraḳī
σ̌ασ̌ιρεύ’ςσαστίζεις, τα έχεις χαμένα şaşırmak
σεβντάναγάπη, έρωτα sevda/sevdā
σκοτίανσκοτάδι
σ’κούμαισηκώνομαι
σοιστους/στις, τους/τις
στεφανούμαιστεφανώνομαι
ταφίτάφο
ταφόποτάφος (υποκορ.)
τεάτάχα, δήθεν, υποτίθεται deyü (οθωμ. περιόδου)
τεάμ’δήθεν, τάχα μη deyü (οθωμ. περιόδου)
τερείςκοιτάς
τοπλαεύ’ςμαζεύεις, συγκεντρώνεις toplamak
τουσ̌μανίωνεχθρών düşman/duşmān
φέγγονφεγγάρι
φέρονφέρε (προστ.)
φοράςφορές
’φτάγω(ευτάγω) κάνω, φτιάχνω εὐθειάζω
φώταξονφώτισε (προστ.)
φωτάξτενφωτίστε (προστ.)
’χαλάουτον(εχαλάουτον) χαλούσε, καταστρεφόταν
χαλαπότ’φασαρία, μπελάς, ανακατωσούρα хлопот
χαρί͜ειςχαρίζεις
χορτά͜ειςχορταίνεις
ψ̌ηψυχή
Σημειώσεις
1. Φώταξον ήλε μ’ φώταξον
2. Ουρανόν να ’χαλάουτον
3. Κρωμέτ’ς θα παίρω μετ’ εμέν
4. Ποίον δέντρον κρατεί βρεχ̌ήν
5. Δεκαοκτώ χρονών κορίτσ’
6. Τον πατέρα μ’ εγώ αγαπώ
7. Θα σ’κούμαι τα μεσάνυχτα
8. Ήλε μ’, ας σην ανατολή σ’

Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2024

Τραγούδια: 7979 | Albums/Singles: 1223 | Συντελεστές: 1599 | Λήμματα: 13755
Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr