Ποντιακός Στίχος

Προβολή Τραγουδιού

Τικ

Ας σον Πόντον σην ΕλλάδανΑς σον Πόντον σην Ελλάδαν

Στιχουργοί: Γιώργος Αμαραντίδης, Παραδοσιακό

Συνθέτες: Παραδοσιακό

Καλλιτέχνες: Γιάννης Αραματανίδης, Γιώργος Αμαραντίδης


Άνοιξης τριαντάφυλλον,
παρχαρί’ μανουσ̌άκι
εγάπη σ’ κάποτε γλυκύν
και κάποτε -ν- φαρμάκι

Γουρπάνι σ’ πρωτοτσ̌ίτσ̌εκον
μαρτέσ̌ι μ’ κι απριλέσ̌ι μ’
Εγώ καίγουμαι για τ’ εσέν
κι εσύ τιδέν ’κι λες -ι

Απρίλτς κι ο Μάρτ’ς όντες χ̌ι͜ονίζ’
και τ’ άνθι͜α ρούζ’νε απ’ έναν
Άμον τσ’ εγάπ’ς την εγκάλι͜αν
’κι σκουτουλίζ’ κανέναν

Εγάπη πάχνια ’ίνεται
και ρούζ’ σα σελενόπα
Πάν’ βόσκουνταν τα πρόγατα,
μελεσσ̌εύ’νε τ’ αρνόπα

♫

[Και -ν-] Εγώ είμαι τσ’ Ανατολής
τση Ματσούκας το άστρον
Σ’ έναν τοξαρί’ μ’ σύρσιμον
εχάλασα το κάστρον

Αηλί εμέν τον άχαρον
ν’ αηλί εμέν τον μαύρον
Εσ’κώθανε ψεσ’νά γαρκά
θέλ’νε να κρούν’ τον ταύρον

[Και] Κά’ έλα και -ν- όλιον τ’ ορμίν
τη στράταν μη σ̌ασ̌εύ’ς
Και ωρι͜άσον παίρ’νε μας χαπέρ’,
πουλί μ’, το νου σ’ ας έ͜εις

Αηλί εμέν τον άχαρον
ν’ αηλί εμέν τον μαύρον
Εσ’κώθανε ψεσ’νά γαρκά
θέλ’νε να κρούν’ τον ταύρον

[Και -ν-] Εγώ κι εσύ -ν- Αραματάν
άμον τα διδυμάρι͜α
Εσύ παί͜εις κι εγώ τραγωδώ
και χ̌αίρουν τα νυφάδι͜α

Αηλί εμέν τον άχαρον
ν’ αηλί εμέν τον μαύρον
Εσ’κώθανε ψεσ’νά γαρκά
θέλ’νε να κρούν’ τον ταύρον

♫

Έπαρ’ το καλαθόπο σ’/ σου
ας πάμε σα χαμούφτας
Εγώ -ν- ας λύνω το σπαρέλ’ -τ- σ’
κι εσύ πέει «Νέπρε, ντ’ ευτάς;»

Έπαρ’ το καλαθόπο σ’ / σου
ας πάμε σα καζμάτσ̌ι͜α
Σην εμποδέα σ’ πα βάλεν
ταζέα παζλαμάτσ̌ι͜α

Έπαρ’ το καλαθόπο σ’
ας πάμε σα δαδία
Άφ’ς τη χώραν ας πάν’ μαζί
εμείς πάμε σκοτία

♫

Κιμισ̌χανάς παιδίν είμαι,
Ματσούκας παλληκάρι
Να βάι εσάς φιλέματα
απάν’ και σο παρχάριν

Τη Ματσούκας το πέραν κιάν’
παΐρι͜α και τερέδες
Τα κορτσόπα τουν έμορφα
άμον σ̌εκερλεμέδες

Τρανόν πελιάν ετσ̌άτεψα
άλλον οπίσ’ ’κ’ επήεν
Με το ζόρ’ και με το καλό
ση γούλα μ’ ετυλίεν

Τα τσάμι͜ας ι-σ’ πεντάπλεχτα
το πόι σ’ αγγελικόν -ι
κι ατό -ν- η χωριστέρα σου
στράταν βασιλιακόν -ιν

Σπορίδ’ εσποριδίαζα,
ερχίνεσα να σπέρω
Από μακρά -ν- εκούιξεν
«Εγώ -ν- εσέν θα παίρω»
Γλωσσάρι
ΚείμενοΕπεξήγησηΕτυμ. ΡίζαΠροέλευση
αηλίαλίμονο ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός)
άμονσαν, όπως, καθώς
άνθι͜αάνθη
απάν’πάνω
απριλέσ̌ιαπριλιάτικο
Απρίλτςο μήνας Απρίλιος
άφ’ςάφησε (προστ.)
βάλενβάλε (προστ.)
βασιλιακόνβασιλικό/ή
βόσκουντανβοσκούν
γαρκάαρσενικά μοσχάρια
γλυκύνγλυκιά/ό
γούλαλαιμός gula
γουρπάνιθυσία kurban/ḳurbān
δαδίαδάδες
έ͜ειςέχεις
εγάπ’ςαγάπης
εγκάλι͜αναγκαλιά
εκούιξενφώναξε, λάλησε, κάλεσε κπ ονομαστικά
έμορφαόμορφα
εμποδέαποδιά
έπαρ’πάρε (προστ.)
επήενπήγε
ερχίνεσαάρχισα
εσ’κώθανεσηκώθηκαν
ετσ̌άτεψασυνάντησα (τυχαία), πέτυχα çatmak
ετυλίεντυλίχθηκε
ευτάςκάνεις, φτιάχνεις εὐθειάζω
εχάλασαχάλασα, έχωσα το χέρι
ζόρ’ζόρι zor/zūr
θέλ’νεθέλουν
’ίνεταιγίνεται
’κ’δεν ουκί<οὐχί
κά’κάτι
καζμάτσ̌ι͜αφυλλοβόλοι ή αειθαλείς θάμνοι και δέντρα γνωστοί και με την ονομασία ίληξ ο κολχικός (ilex colchica) ή λιόπρινο kazmaç
καίγουμαικαίομαι
’κιδεν ουκί<οὐχί
κιάν’και άνω, και εξής, και πέρα
κορτσόπακοριτσάκια
κρούν’χτυπούν
μακρά(επιρρ.) μακριά, απομακρυσμένα
μανουσ̌άκιμενεξές/βιολέτα մանուշակ (manušak)<manafšak
μαρτέσ̌ιμαρτιάτικο
Μάρτ’ςο μήνας Μάρτιος
ν’ αηλίαλίμονο μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός
νέπρεμωρέ, βρε, βρε συ
νυφάδι͜ανύφες
όντεςόταν
οπίσ’πίσω
ορμίνρυάκι, ρεματιά
παπάλι, επίσης, ακόμα
παζλαμάτσ̌ι͜αστρογγυλό επίπεδο ψωμί/πίτα ψημένο σε λαμαρίνα bazlamaç
παί͜ειςπαίζεις
παΐρι͜απλαγιές βουνού, κατωφέρειες bayır
παίρ’νεπαίρνουν
παίρωπαίρνω
παρχαρί’παρχαριού
παρχάρινορεινός τόπος θερινής βοσκής
πάχνιαπάχνη
πέειπες (προστ.)
πελιάνβάσανο, σκοτούρα bela
πόιύψος, μπόι boy
πρόγαταπρόβατα
ρούζ’πέφτει, ρίχνει
ρούζ’νεπέφτουν
σ̌εκερλεμέδεςζαχαρένια, γλυκά şekerleme
σελενόπαλαγκάδια
σκοτίασκοτάδι
σκουτουλίζ’ευωδιάζει, μοσχοβολάει
σπαρέλ’μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους spalliera
σύρσιμονσύρσιμο, τράβηγμα, ρίξιμο, μτφ. απαγωγή
ταζέαφρέσκα, ζεστά taze/tāze
τιδέντίποτα
τοξαρί’δοξαριού
τουντους
τραγωδώτραγουδάω
τσ’(ως τση, άρθρο γεν. ενικού) του/της, (ως τσοι, άρθρο αιτ. πληθ.) τις, (ως ερωτημ. τσί;) ποιός;
τσάμι͜αςπλεξούδες
τσητης
φιλέματαφιλιά
χ̌ι͜ονίζ’χιονίζει
χαμούφταςφράουλες
χαπέρ’είδηση, νέο haber/ḫaber
χώρανξένους, μη οικείους, ξενιτειά
χωριστέραχωρίστρα
ψεσ’νάχθεσινά, μτφ. ανώριμα
ωρι͜άσονπρόσεξε, φύλαξε (προστ.)

Ποντιακός Στίχος - Pontian Lyrics 2024

Τραγούδια: 7825 | Albums/Singles: 1118 | Συντελεστές: 1525 | Λήμματα: 12572
Επικοινωνία: infoDUMMY@pontianlyrics.gr