
Στιχουργοί: Γιάννης Βασιλειάδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Επλώθεν απέσ’ σο τσ̌αΐρ’,
ερρούξεν και κοιμάται
Έσυρεν το τσ̌ούλ’ σο ποτάμ’,
τιδέν πα ’κι φοβάται
Εσέβεν σ’ εγκαλιόπο μου,
’κρεμάεν ασ’ ση γούλα μ’
Τ’ απάν’ ατ’ς όλιον έκαιεν,
άψιμον έτον βρούλαν
Ο πρόσωπος αγγελικόν,
τ’ ομματόπα τ’ς φωτάζ’νε
Ας σα χ̌ειλόπα στάζ’ το μέλ’,
φιλώ κι εμέν χορτάζ’νε
Τ’ αρνί μ’ ελιγοθύμεσεν,
σην εγκάλια μ’ ερρούξεν
Αρ’ μη κατηγοράτε ατό,
τσ̌εχέλ’κον έν’, ’κ’ εγροίκ’σεν
Ν’ αϊλί εμέν, ν’ αϊλί κι ατέν,
ν’ αϊλί τοι δύ’ς εντάμαν
Τ’ αμαρτίας εμουν πολλά,
’κι σούμες μ’ έναν τάμαν| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| αμαρτίας | (ον.πληθ., τα) αμαρτίες | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ας σα | απ’ τα | ασό σα (από τα) | |
| ασ’ | από | ||
| ατέν | αυτήν | ||
| ατό | αυτό | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| άψιμον | φωτιά | ||
| βρούλαν | φλόγα | brûler | |
| γούλα | λαιμός | gula | |
| δύ’ς | δύο | ||
| εγκάλια | αγκαλιά | ||
| εγκαλιόπο | αγκαλίτσα | ||
| εγροίκ’σεν | κατάλαβε | ||
| έκαιεν | έκαιγε | ||
| ελιγοθύμεσεν | λιποθύμησε | ||
| εμουν | μας | ||
| έν’ | είναι | ||
| εντάμαν | μαζί | ||
| επλώθεν | απλώθηκε | ||
| ερρούξεν | έπεσε | ||
| εσέβεν | μπήκε | ||
| έσυρεν | έσυρε, τράβηξε, έριξε | ||
| έτον | ήταν | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κρεμάεν | (εκρεμάεν) κρεμάστηκε | ||
| μέλ’ | μέλι | ||
| ν’ αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| όλιον | όλο, ολόκληρο | ||
| ομματόπα | ματάκια | ||
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ποτάμ’ | ποτάμι | ||
| πρόσωπος | πρόσωπο | ||
| σούμες | σωνόμαστε | ||
| τιδέν | τίποτα | ||
| τοι | τους/τις | ||
| τσ̌αΐρ’ | λιβάδι | çayır | |
| τσ̌εχέλ’κον | άπειρο, ανώριμο, άβγαλτο | cehil/cehl | |
| τσ̌ούλ’ | λινάτσα, (συνεκδοχικά) φτηνό ή παλιό στρωσίδι, κουρέλι | çul/cūl ή cull | |
| φωτάζ’νε | φωτίζουν, λάμπουν | ||
| χ̌ειλόπα | χειλάκια | ||
| χορτάζ’νε | χορτάζουν |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| αμαρτίας | (ον.πληθ., τα) αμαρτίες | ||
| απάν’ | πάνω | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ας σα | απ’ τα | ασό σα (από τα) | |
| ασ’ | από | ||
| ατέν | αυτήν | ||
| ατό | αυτό | ||
| ατ’ς | αυτής/της ή αυτούς/τους | ||
| άψιμον | φωτιά | ||
| βρούλαν | φλόγα | brûler | |
| γούλα | λαιμός | gula | |
| δύ’ς | δύο | ||
| εγκάλια | αγκαλιά | ||
| εγκαλιόπο | αγκαλίτσα | ||
| εγροίκ’σεν | κατάλαβε | ||
| έκαιεν | έκαιγε | ||
| ελιγοθύμεσεν | λιποθύμησε | ||
| εμουν | μας | ||
| έν’ | είναι | ||
| εντάμαν | μαζί | ||
| επλώθεν | απλώθηκε | ||
| ερρούξεν | έπεσε | ||
| εσέβεν | μπήκε | ||
| έσυρεν | έσυρε, τράβηξε, έριξε | ||
| έτον | ήταν | ||
| ’κ’ | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’κρεμάεν | (εκρεμάεν) κρεμάστηκε | ||
| μέλ’ | μέλι | ||
| ν’ αϊλί | αλίμονο!, συμφορά! | ||
| όλιον | όλο, ολόκληρο | ||
| ομματόπα | ματάκια | ||
| πα | πάλι, επίσης, ακόμα | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| ποτάμ’ | ποτάμι | ||
| πρόσωπος | πρόσωπο | ||
| σούμες | σωνόμαστε | ||
| τιδέν | τίποτα | ||
| τοι | τους/τις | ||
| τσ̌αΐρ’ | λιβάδι | çayır | |
| τσ̌εχέλ’κον | άπειρο, ανώριμο, άβγαλτο | cehil/cehl | |
| τσ̌ούλ’ | λινάτσα, (συνεκδοχικά) φτηνό ή παλιό στρωσίδι, κουρέλι | çul/cūl ή cull | |
| φωτάζ’νε | φωτίζουν, λάμπουν | ||
| χ̌ειλόπα | χειλάκια | ||
| χορτάζ’νε | χορτάζουν |

