
Στιχουργοί: Νίκος Γεωργιάδης
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Αχ! ανάθεμα σε, Καζαχστάν, ατέλειωτα γιαζία! Σα γιαζία σ’ εχάθανε παλληκάρι͜α παιδία Αχ! Εθυμέθα το Καζαχστάν, [και] τα λόγια μ’ είν’ βαρέα ’Κι θ’ ανασπάλ’νε οι Ρωμαίοι το σεράντα εννέα Αχ! Ντο είδαν και -ν- υπόφεραν φυλακές, εξορίας! Και τσάτσαλοι και πεινασμέν’ έχτιζαν πολιτείας Πολλά είδανε οι Ρωμαίοι και βάσανα και πόνι͜α [Και] Με τη λύραν επέρασαν τα δύσκολα τα χρόνι͜α ♫ Στείλο με το μαντιλόπο σ’ [Έι βαχ! σεβνταλίν] το παραλερωμένον [’λί εμέν! ’λί εμέν! σεβνταλίν πουλίν’] Να σπογγίζω τα δα̤κρόπα μ’ [Έι βαχ! σεβνταλίν] και στείλω σ’ α’ πλυμένον [’λί εμέν! ’λί εμέν! μερακλίν, αρνί μ’!] να στείλω σ’ α’ πλυμένον [’λί εμέν! ’λί εμέν! σ̌ανταφλίν, αρνί μ’] Έλα τ’ εμόν παντέμορφη, [Έι βαχ! σεβνταλίν] έλα τ’ εμόν το κι͜άρ’-ι [’λί εμέν! ’λί εμέν! σεβνταλίν, πουλίν] Για τ’ εσέν την ψ̌η μ’ έφαγα [Έι βαχ! σεβνταλίν] εγώ το παλληκάρι [’λί εμέν! ’λί εμέν! μερακλίν, αρνί μ’] Εγώ το παλληκάρι [’λί εμέν! ν’ αηλί εμέν! σ̌ανταφλίν, αρνί μ’] Τ’ ομμάτι͜α σ’ καταπλουμιστά¹, [Έι βαχ! σεβνταλίν] εγάπ’ απέσ’ γραμμένον [’λί εμέν! ’λί εμέν! σεβνταλίν, πουλίν] Άνοιξον ας ελέπ’ ατα, [Έι βαχ! σεβνταλίν] η καρδι͜ά μ’ έν’ καμένον [’λί εμέν! ’λί εμέν! μερακλίν, αρνί μ’] Η καρδι͜ά μ’ έν’ καμένον [’λί εμέν! ν’ αηλί εμέν! σ̌ανταφλίν, αρνί μ’]
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| α’ | (ατό) αυτό, το | ||
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| ανασπάλ’νε | ξεχάσουν | ||
| άνοιξον | (προστ.) άνοιξε | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| ατα | αυτά | ||
| βαρέα | βαριά, συχνά, πολύ | ||
| γιαζία | πεδιάδες, εξοχή, ύπαιθρος | yazı | |
| δα̤κρόπα | (υποκορ.) δάκρυα | ||
| εγάπ’ | αγάπη | ||
| εθυμέθα | θυμήθηκα | ||
| είν’ | (για πληθ.) είναι | ||
| ελέπ’ | βλέπει/βλέπω | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έν’ | είναι | ||
| εχάθανε | χάθηκαν | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’λί | αλί, αλίμονο | ||
| μαντιλόπο | μαντιλάκι | mantilium | |
| μερακλίν | μερακλίδικο | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πόνι͜α | πόνοι | ||
| Ρωμαίοι | οι ορθόδοξοι χριστιανοί πολίτες επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας | ||
| σ̌ανταφλίν | κεφάτο, ευτυχισμένο | πιθ. εκ του saadetli<saʿādet | |
| σεβνταλίν | ερωτοχτυπημένη/ο, ερωτευμένη/ο, ερωτικό | sevdalı | |
| σεράντα | σαράντα | ||
| σπογγίζω | σκουπίζω | ||
| στείλο | (προστ.) στείλε | ||
| τσάτσαλοι | γυμνοί | ||
| ψ̌η | ψυχή |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| α’ | (ατό) αυτό, το | ||
| αηλί | αλίμονο | ἀ- + μεσαιωνική ελληνική ἠλί < εβραϊκά אל (θεός) | |
| ανασπάλ’νε | ξεχάσουν | ||
| άνοιξον | (προστ.) άνοιξε | ||
| απέσ’ | μέσα | ||
| ατα | αυτά | ||
| βαρέα | βαριά, συχνά, πολύ | ||
| γιαζία | πεδιάδες, εξοχή, ύπαιθρος | yazı | |
| δα̤κρόπα | (υποκορ.) δάκρυα | ||
| εγάπ’ | αγάπη | ||
| εθυμέθα | θυμήθηκα | ||
| είν’ | (για πληθ.) είναι | ||
| ελέπ’ | βλέπει/βλέπω | ||
| εμόν | δικός/ή/ό μου | ἐμοῦ | |
| έν’ | είναι | ||
| εχάθανε | χάθηκαν | ||
| ’κι | δεν | οὐκί<οὐχί | |
| ’λί | αλί, αλίμονο | ||
| μαντιλόπο | μαντιλάκι | mantilium | |
| μερακλίν | μερακλίδικο | ||
| ν’ αηλί | αλίμονο | μεσαιων. ελλ. ἀλί<ἀ- + ἠλί (εβραϊκά אל)= θεός | |
| ομμάτι͜α | μάτια | ||
| παιδία | παιδιά | ||
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πόνι͜α | πόνοι | ||
| Ρωμαίοι | οι ορθόδοξοι χριστιανοί πολίτες επί Οθωμανικής Αυτοκρατορίας | ||
| σ̌ανταφλίν | κεφάτο, ευτυχισμένο | πιθ. εκ του saadetli<saʿādet | |
| σεβνταλίν | ερωτοχτυπημένη/ο, ερωτευμένη/ο, ερωτικό | sevdalı | |
| σεράντα | σαράντα | ||
| σπογγίζω | σκουπίζω | ||
| στείλο | (προστ.) στείλε | ||
| τσάτσαλοι | γυμνοί | ||
| ψ̌η | ψυχή |

¹ Αδόκιμος τύπος. Στην ποντιακή θα ακουγόταν πιο σωστό το χιλιοπλούμιστα
