Στιχουργοί: Παραδοσιακό
Συνθέτες: Παραδοσιακό
Ατό το μαύρον το λετσ̌έκ’ αρ’ ντο δέντς χαμελά-ι; Πασ̌κείμ’ ντ’ έν’ ας σην εντροπή σ’, ας σον εξέρτς πολλά [έν’]; Ατό το σπαρελόπο σου γουρπάν’ όθεν κι αν κείται Εξήντα χρονών γέροντα ευτάει ατον και νείται Κουτνίν σπαρέλ’ θα ’φτάγω σε, κουμάσ̌’ Χατσ̌αβερίτ’κον Να έχ̌’ ράψην Καπίκεης και χάρτσ̌ιν Λιβερίτ’κον ♫ Έρθα -ν-, αρνί μ’, σ’ οσπιτόπο σ’ η πόρτα σ’ κλειδωμένον [νέι] [Έφαες με πουλί μ’, έφαες με] Προσ̌κύνεσα το κορωνίδ’, [Πουλίκα μ’, το κορωνίδ’] εκλώστα οπίσ’ κλαιμένον [Έι, έι, έι πουλί μου] Προσ̌κύνεσα το κορωνίδ’, [Πουλίκα μ’, το κορωνίδ’, νέι] εκλώστα οπίσ’ κλαιμένον [Έι, έι, έι πουλί μου] ♫ Ραχ̌ι͜ά και ραχ̌οκέφαλα, ορμάνια και κοιλάδι͜α Εσάς θα σ̌ολιατεύ’νε σας κορίτσ̌ι͜α και νυφάδι͜α
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλευση |
|---|---|---|---|
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα |  |
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| ας σον | απ’ τον | ασό σον (από τον) | |
| ατό | αυτό | ||
| γουρπάν’ | θυσία | kurban/ḳurbān |   |
| δέντς | δένεις | ||
| εκλώστα | (αμετάβ.) γύρισα, επέστρεψα | ||
| έν’ | είναι | ||
| εντροπή | ντροπή | ||
| εξέρτς | ξέρεις, γνωρίζεις | ||
| έρθα | ήρθα | ||
| ευτάει | κάνει, φτιάχνει | εὐθειάζω | |
| έφαες | έφαγες | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| κείται | κείτεται, ξαπλώνει | ||
| κλαιμένον | κλαμένο/η | ||
| κορωνίδ’ | ρόπτρο πόρτας | ||
| κουμάσ̌’ | υφαντό υλικό από βαμβάκι, μαλλί, μετάξι κ.λπ. που υφαίνεται σε μηχανή, δαντέλα | kumaş/ḳumāş | |
| κουτνίν | είδος χοντρού, στενού υφάσματος υφασμένου από βαμβάκι ή από βαμβάκι αναμεμειγμένο με μετάξι | kutnu/ḳuṭnī<qutn (قُطْن)=βαμβάκι | |
| λετσ̌έκ’ | γυναικείο μαντίλι που χρησίμευε ως κάλυμμα κεφαλής δεμένο σε σχήμα τριγώνου | leçek<laçak |  |
| νείται | ανανεώνεται, ξανανιώνει | ||
| νυφάδι͜α | νύφες | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| ορμάνια | δάση | orman | |
| οσπιτόπο | σπιτάκι | hospitium<hospes + -όπον |  |
| πασ̌κείμ’ | μήπως, μήπως (και) | πᾶς καί ἔνι | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πουλίκα | πουλάκι | ||
| προσ̌κύνεσα | (επροσ̌κύνεσα) προσκύνησα | ||
| ραχ̌ι͜ά | ράχες, βουνά | ||
| ραχ̌οκέφαλα | κορφές βουνών | ||
| ράψην | ραφή | ||
| σ̌ολιατεύ’νε | δίνουν χαρά, ψυχαγωγούν, μτφ. ζωντανεύουν | şenlenmek | |
| σπαρέλ’ | μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους | spalliera | |
| σπαρελόπο | μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους | spalliera | |
| ’φτάγω | (ευτάγω) κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| χαμελά | χαμηλά | ||
| χάρτσ̌ιν | συμπληρωματικό ή διακοσμητικό σιρίτιο που χρησιμοποιείται κατά το ράψιμο ρούχων | harç<ḫarc | |
| Κείμενο | Επεξήγηση | Ετυμ. Ρίζα | Προέλ. |
|---|---|---|---|
| αρ’ | εισάγει ή τονίζει πρόταση με ποικίλες σημασιολογικές αποχρώσεις: λοιπόν, άρα, έτσι, επομένως, δηλαδή, τέλος πάντων, τώρα, άντε, με χροιά παρότρυνσης ή επίγνωσης, όπως το τουρκ. ha | ἄρα | |
| ας σην | απ’ την | ασό σην (από την) | |
| ας σον | απ’ τον | ασό σον (από τον) | |
| ατό | αυτό | ||
| γουρπάν’ | θυσία | kurban/ḳurbān | |
| δέντς | δένεις | ||
| εκλώστα | (αμετάβ.) γύρισα, επέστρεψα | ||
| έν’ | είναι | ||
| εντροπή | ντροπή | ||
| εξέρτς | ξέρεις, γνωρίζεις | ||
| έρθα | ήρθα | ||
| ευτάει | κάνει, φτιάχνει | εὐθειάζω | |
| έφαες | έφαγες | ||
| έχ̌’ | έχει | ||
| κείται | κείτεται, ξαπλώνει | ||
| κλαιμένον | κλαμένο/η | ||
| κορωνίδ’ | ρόπτρο πόρτας | ||
| κουμάσ̌’ | υφαντό υλικό από βαμβάκι, μαλλί, μετάξι κ.λπ. που υφαίνεται σε μηχανή, δαντέλα | kumaş/ḳumāş | |
| κουτνίν | είδος χοντρού, στενού υφάσματος υφασμένου από βαμβάκι ή από βαμβάκι αναμεμειγμένο με μετάξι | kutnu/ḳuṭnī<qutn (قُطْن)=βαμβάκι | |
| λετσ̌έκ’ | γυναικείο μαντίλι που χρησίμευε ως κάλυμμα κεφαλής δεμένο σε σχήμα τριγώνου | leçek<laçak | |
| νείται | ανανεώνεται, ξανανιώνει | ||
| νυφάδι͜α | νύφες | ||
| όθεν | όπου, οπουδήποτε, σε όποιον | ||
| οπίσ’ | πίσω | ||
| ορμάνια | δάση | orman | |
| οσπιτόπο | σπιτάκι | hospitium<hospes + -όπον | |
| πασ̌κείμ’ | μήπως, μήπως (και) | πᾶς καί ἔνι | |
| πολλά | (επίθ.) πολλά, (επίρρ.) πολύ | ||
| πουλίκα | πουλάκι | ||
| προσ̌κύνεσα | (επροσ̌κύνεσα) προσκύνησα | ||
| ραχ̌ι͜ά | ράχες, βουνά | ||
| ραχ̌οκέφαλα | κορφές βουνών | ||
| ράψην | ραφή | ||
| σ̌ολιατεύ’νε | δίνουν χαρά, ψυχαγωγούν, μτφ. ζωντανεύουν | şenlenmek | |
| σπαρέλ’ | μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους | spalliera | |
| σπαρελόπο | μέρος γυναικείας ενδυμασίας αυτοτελές που χρησιμεύει ως κάλυμμα του στήθους | spalliera | |
| ’φτάγω | (ευτάγω) κάνω, φτιάχνω | εὐθειάζω | |
| χαμελά | χαμηλά | ||
| χάρτσ̌ιν | συμπληρωματικό ή διακοσμητικό σιρίτιο που χρησιμοποιείται κατά το ράψιμο ρούχων | harç<ḫarc | |
Με την ευγενική χορηγία φιλοξενίας της 